Nền kinh tế Trung Quốc đã thể hiện sức chống chịu đáng kể trong năm 2025 khi ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục gần 1.200 tỷ USD – quy mô tương đương GDP của Saudi Arabia – nhờ các nhà sản xuất thành công trong việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để bù đắp áp lực kéo dài từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Cột mốc mang tính biểu tượng này, lần đầu vượt ngưỡng 1.000 tỷ USD vào tháng 11, vừa khẳng định năng lực cạnh tranh vượt trội của cỗ máy sản xuất Trung Quốc, vừa phơi bày những mất cân đối mang tính cấu trúc trong mô hình tăng trưởng hiện tại.
Đa Dạng Hóa Chiến Lược Bắt Đầu Gặt Hái Trái Ngọt
Nỗ lực có tính toán của Bắc Kinh nhằm giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ đã mang lại kết quả rõ rệt. Trong khi xuất khẩu sang Mỹ giảm 20% tính theo USD trong suốt năm 2025, các doanh nghiệp Trung Quốc nhanh chóng mở rộng sang các thị trường thay thế. Châu Phi nổi lên như điểm sáng với mức tăng 25,8%, xuất khẩu sang ASEAN tăng 13,4%, còn thị trường EU ghi nhận mức tăng 8,4%. Theo ông Vương Quân, Thứ trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc, sự tái cân bằng này đã gia tăng đáng kể khả năng chống chịu trước rủi ro địa chính trị.
Dữ liệu thương mại tháng 12 vượt xa kỳ vọng: xuất khẩu tăng 6,6% so với cùng kỳ, cao gấp đôi dự báo 3,0%, trong khi nhập khẩu tăng 5,7%, vượt xa mức dự đoán 0,9%. Các con số này đã thúc đẩy thị trường chứng khoán, với chỉ số Shanghai Composite và CSI300 cùng tăng hơn 1%, dù thị trường tiền tệ vẫn khá thận trọng.
Lợi Thế Cạnh Tranh
Ông Fred Neumann, Kinh tế trưởng khu vực châu Á của HSBC, cho rằng năng lực cạnh tranh vượt trội của Trung Quốc đến từ nhiều yếu tố: “Một mặt, điều này phản ánh cải thiện năng suất và trình độ công nghệ ngày càng cao của các nhà sản xuất Trung Quốc; nhưng mặt khác, nó cũng bắt nguồn từ cầu nội địa yếu và tình trạng dư thừa công suất kéo dài.” Nhận định này làm nổi bật mâu thuẫn cốt lõi của mô hình kinh tế Trung Quốc: sự thống trị xuất khẩu một phần đến từ điểm yếu nội tại, chứ không thuần túy từ sức mạnh.
Trong năm 2025, thặng dư thương mại hàng tháng của Trung Quốc vượt 100 tỷ USD tới 7 lần, so với chỉ một lần trong năm 2024, một phần được hỗ trợ bởi đồng nhân dân tệ suy yếu. Xu hướng này đặt ra câu hỏi về tính bền vững khi Bắc Kinh vẫn phải đối mặt với khủng hoảng bất động sản kéo dài và chi tiêu tiêu dùng trì trệ. Nền kinh tế trị giá 19.000 tỷ USD chịu áp lực ngày càng lớn phải chuyển dịch từ tăng trưởng dựa vào xuất khẩu sang kích thích cầu nội địa, song trên thực tế vẫn tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm ngày càng cạnh tranh để duy trì đà tăng trưởng.
Cạnh Tranh Quốc Tế Gia Tăng
Thặng dư khổng lồ này đang gây ra những hệ lụy ngoại giao vượt ra ngoài Washington. Ông Neumann cảnh báo: “Thặng dư thương mại gia tăng của Trung Quốc có thể làm leo thang căng thẳng với các đối tác, đặc biệt là những nền kinh tế cũng phụ thuộc vào xuất khẩu chế tạo.” Nhiều thủ đô đã bày tỏ lo ngại về thực tiễn thương mại của Trung Quốc, tình trạng dư thừa công suất công nghiệp và sự lệ thuộc quá mức vào một số sản phẩm Trung Quốc.
Bắc Kinh đã phát đi tín hiệu điều chỉnh. Tuần trước, chính quyền bãi bỏ các khoản hoàn thuế xuất khẩu mang tính trợ cấp cho ngành năng lượng mặt trời, giải quyết một điểm nóng kéo dài trong quan hệ với EU. Động thái này cho thấy Trung Quốc nhận thức rằng duy trì thành công xuất khẩu đòi hỏi phải xử lý các quan ngại về lợi thế không công bằng.
Dòng chảy hàng hóa chiến lược phản ánh sự linh hoạt chiến thuật của Trung Quốc. Xuất khẩu đất hiếm tăng lên mức cao nhất kể từ ít nhất năm 2014, dù Bắc Kinh đã áp đặt hạn chế với một số nguyên tố từ tháng 4 – động thái được giới phân tích xem như cách phô diễn đòn bẩy trong các cuộc đàm phán liên quan đến đậu tương, khả năng mua máy bay Boeing và hoạt động của TikTok tại Mỹ. Trong năm 2025, Trung Quốc mua lượng đậu tương kỷ lục, chủ yếu từ Nam Mỹ, đồng thời né tránh nguồn cung từ Mỹ do căng thẳng chưa hạ nhiệt.
Triển Vọng Vẫn Đầy Bất Định
Các nhà kinh tế dự báo Trung Quốc sẽ tiếp tục gia tăng thị phần toàn cầu trong năm 2026, nhờ các doanh nghiệp thiết lập cơ sở sản xuất ở nước ngoài để né thuế quan và tiếp cận thị trường Mỹ, EU. Nhu cầu mạnh đối với bán dẫn và thiết bị điện tử phân khúc trung bình – thấp cũng sẽ hỗ trợ xuất khẩu.
Tuy nhiên, yếu tố Trump vẫn là biến số khó lường. Việc ông đe dọa áp thuế 25% lên các quốc gia giao thương với Iran – trong đó Trung Quốc là đối tác lớn nhất của Tehran – cho thấy nguy cơ đối đầu thương mại Mỹ – Trung có thể bùng phát trở lại. Theo bà Huang Zichun của Capital Economics, những tuyên bố này nhấn mạnh rủi ro căng thẳng leo thang vẫn hiện hữu.
Trong ngắn hạn, ông Zhang Zhiwei, Kinh tế trưởng của Pinpoint Asset Management, kỳ vọng chính sách sẽ ổn định: “Kết hợp giữa thị trường chứng khoán bùng nổ và quan hệ Mỹ – Trung tương đối ổn định, chính phủ nhiều khả năng sẽ giữ nguyên lập trường chính sách vĩ mô ít nhất trong quý I.” Tuy vậy, câu hỏi cốt lõi vẫn còn đó: Trung Quốc có thể duy trì tăng trưởng dựa vào xuất khẩu trong bao lâu khi cầu nội địa vẫn yếu về mặt cấu trúc?
Cơ hội hiện tại: Bạc
Giá bạc hiện tại đang cho thấy lực mua rất mạnh khi đã có tín hiệu vượt đỉnh lịch sử, kết nến tháng 12 xanh thân lớn với mức tăng 24.34%. NĐT sang đầu năm mới 2026 chủ động mở vị thế canh mua khi giá có các nhịp điều chỉnh ngắn.
Triển vọng trung hạn vẫn tích cực, với mục tiêu xa hơn ở vùng 85–95 USD/oz trong quý I/2026, xa hơn có thể đạt tới 150 USD/oz.
Phân tích này dựa trên giả định tỷ lệ vàng/bạc sẽ quay về các đáy lịch sử dài hạn quanh vùng 30-40, từng xuất hiện vào các chu kỳ cao điểm của bạc (1983, 1998, 2011). Nếu vàng bước vào siêu chu kỳ tăng mạnh lên 7.000-8.000 USD/oz, chỉ cần tỷ lệ vàng/bạc giảm về mức trung tính 35 thì giá bạc đã hàm ý mức tăng rất lớn, phản ánh tính đòn bẩy cao của bạc so với vàng.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.
***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656
1.200 Tỷ USD Và Cái Giá Phải Trả: Thặng Dư Trung Quốc Đẩy Căng Thẳng Toàn Cầu Leo Thang
Xuất bản 15:59 - 14/01/2026




