Bạch kim đã thoát khỏi vùng dao động giá hình thành sau đại dịch và vươn lên trở thành một trong những loại hàng hóa có mức tăng ấn tượng nhất trong năm. Kể từ tháng 5, giá kim loại này tăng mạnh và đến tháng 10 đã chạm mốc 1.736 USD/ounce, mức cao nhất trong vòng 14 năm, trước khi tiếp tục nhích lên sau đó.

Mặc dù đã trải qua một đợt tăng giá đáng kể, bạch kim vẫn đang bị định giá thấp xét trên khía cạnh lịch sử, đồng thời thấp hơn rất nhiều so với vàng (xem Hình 1). Diễn biến giá gần đây cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn điều chỉnh tích cực, được hỗ trợ bởi các yếu tố nền tảng vững chắc thay vì mang tính đầu cơ ngắn hạn.

Hình 1: Giá bạch kim hiện vẫn ở mức thấp so với định giá lịch sử và cách biệt đáng kể so với giá vàng.

Tình trạng thiếu hụt nguồn cung kéo dài trong những năm gần đây được xem là nền tảng quan trọng thúc đẩy đà tăng giá của bạch kim trong năm nay. Tuy nhiên, các yếu tố địa chính trị và kinh tế vĩ mô mới là lực đẩy bổ sung đáng kể. Sự bất định gia tăng, xuất phát từ những thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ và nguy cơ áp thuế, đã làm xáo trộn dòng chảy nhu cầu theo khu vực và làm gia tăng cạnh tranh trong việc tiếp cận kim loại. Trong bối cảnh đó, an ninh nguồn cung nổi lên như một chủ đề then chốt của thị trường bạch kim trong năm 2025. Mức độ khan hiếm của thị trường được phản ánh rõ nét qua việc lãi suất cho vay bạch kim duy trì ở mức cao và tình trạng backwardation kéo dài trên thị trường giao dịch phi tập trung (OTC) tại London.

Từ góc độ đầu tư, bạch kim vẫn sở hữu câu chuyện hấp dẫn. Dự báo cho thấy năm 2025 sẽ là năm thứ ba liên tiếp thị trường ghi nhận mức thâm hụt lớn, ước khoảng 692 nghìn ounce, kéo theo việc tồn kho trên mặt đất (AGS) suy giảm xuống mức chỉ đủ đáp ứng khoảng 5 tháng nhu cầu tiêu thụ. Thông thường, giá cao sẽ thúc đẩy thị trường tự điều chỉnh thông qua việc kích thích nguồn cung mới hoặc làm giảm nhu cầu. Tuy nhiên, thực tế lịch sử cho thấy cả cung và cầu bạch kim đều có độ co giãn thấp đối với biến động giá trong ngắn và trung hạn. Theo dự báo trung hạn (2–5 năm) của WPIC, lượng tồn kho AGS nhiều khả năng sẽ bị bào mòn đáng kể vào cuối thập kỷ, khi nhu cầu đa dạng và bền bỉ tiếp tục vượt xa nguồn cung vốn đang bị hạn chế.

Dù dự báo ban đầu cho năm 2026 cho thấy thị trường bạch kim có thể tiến gần trạng thái cân bằng, với thặng dư nhẹ khoảng 20 nghìn ounce, kịch bản này phụ thuộc lớn vào việc căng thẳng thương mại hạ nhiệt, cho phép kim loại được rút khỏi kho của CME Group trở lại các mức thông thường hơn, đồng thời giá bạch kim cao kích hoạt hoạt động chốt lời từ các quỹ ETF. Trong trường hợp căng thẳng thương mại không được cải thiện, rất có thể năm 2026 sẽ tiếp tục chứng kiến nguồn cung không đáp ứng đủ nhu cầu, do các dòng kim loại từ kênh đầu tư không xuất hiện như kỳ vọng. Dù theo kịch bản nào, trạng thái cân bằng dự báo cho năm tới cũng không đủ để đảo ngược xu hướng suy giảm tồn kho, đồng nghĩa với việc điều kiện thị trường thắt chặt nhiều khả năng sẽ còn kéo dài.

Hình 2: Thị trường bạch kim được dự báo tiến gần trạng thái cân bằng vào năm 2026, chủ yếu nhờ dòng kim loại rút khỏi kênh đầu tư, phụ thuộc vào việc căng thẳng thương mại hạ nhiệt và hoạt động chốt lời của các quỹ ETF.

Bên cạnh các yếu tố nền tảng vững chắc của riêng bạch kim, giá kim loại này còn có thể tiếp tục được hỗ trợ từ xu hướng gia tăng nhu cầu đối với toàn bộ nhóm kim loại quý, khi nhà đầu tư tìm cách đa dạng hóa danh mục nhằm giảm thiểu rủi ro trước khả năng đồng USD suy yếu trong tương lai. Xu hướng tăng tỷ trọng kim loại quý trong danh mục đầu tư, vốn đã góp phần thúc đẩy đà tăng đồng loạt của thị trường kim loại quý trong năm 2025, được kỳ vọng sẽ tiếp diễn trong trung hạn, đặc biệt nếu lãi suất duy trì xu hướng giảm.

Các yếu tố nền tảng

Cung và cầu

Tổng nguồn cung bạch kim trong năm 2025 được dự báo giảm 2% so với cùng kỳ, xuống còn 7.129 nghìn ounce. Nguồn cung từ khai thác mỏ suy yếu đáng kể (giảm 5% so với năm trước), do các nhà sản xuất không còn khả năng tiếp tục khai thác lượng tồn kho bán thành phẩm (WIP) như đã làm trong năm 2024. Lượng WIP này là quặng đã được khai thác và xử lý một phần trong các năm trước nhưng chưa được tinh luyện thành sản phẩm thương mại.

Giá bạch kim tăng cao giúp nguồn cung từ tái chế tăng 7%, song mức tăng này không đủ bù đắp sự sụt giảm của khai thác mỏ. Về phía cầu, tổng nhu cầu bạch kim năm 2025 được dự báo giảm 5%, xuống còn 7.821 nghìn ounce, chủ yếu do nhu cầu công nghiệp suy yếu theo chu kỳ, giảm tới 22% so với năm trước. Với các yếu tố trên, thị trường bạch kim trong năm nay được dự báo sẽ ghi nhận năm thứ ba liên tiếp thâm hụt nguồn cung, với mức thiếu hụt khoảng 692 nghìn ounce.

Sang năm 2026, nguồn cung từ khai thác mỏ được dự báo tăng nhẹ 2%, nhờ một phần tồn kho WIP được đưa ra thị trường. Đồng thời, nguồn cung tái chế dự kiến tăng mạnh hơn, khoảng 10%, khi giá cao khuyến khích việc xử lý bộ xúc tác ô tô đã qua sử dụng cũng như gia tăng lượng phế liệu trang sức được bán ra. Tổng nguồn cung bạch kim năm 2026 theo đó được dự báo tăng 4%, trong khi tổng nhu cầu giảm 6%, xuống còn 7.385 nghìn ounce. Sau ba năm thiếu hụt sâu, thị trường được kỳ vọng sẽ tiến gần trạng thái cân bằng, với thặng dư rất nhỏ, khoảng 20 nghìn ounce.

Sự sụt giảm nhu cầu đầu tư bạch kim chiếm phần lớn mức giảm tuyệt đối của tổng cầu trong năm 2026, với 385 nghìn ounce trên tổng số 437 nghìn ounce. Trong đó, khoảng 150 nghìn ounce được dự báo sẽ rút khỏi các kho lưu trữ của CME Group khi mức độ bất định trong thương mại Mỹ giảm bớt và các vấn đề liên quan đến Điều khoản 232 được làm rõ. Ngoài ra, khoảng 170 nghìn ounce có thể đến từ hoạt động chốt lời của các quỹ ETF khi giá bạch kim ở mức cao.

Cần lưu ý rằng, dòng vốn rút khỏi ETF chỉ có khả năng xảy ra khi nhà đầu tư bán ra trong bối cảnh giá mạnh. Trong khi đó, với đà tăng hiện tại của toàn bộ nhóm kim loại quý, nếu thị trường tiếp tục kỳ vọng giá còn dư địa tăng trong năm tới, khả năng các quỹ tiếp tục tích lũy bạch kim trong năm 2026 không phải là điều không thể xảy ra. Kịch bản tích cực này được củng cố bởi xu hướng phân bổ rộng hơn vào kim loại quý và triển vọng dài hạn hấp dẫn, khi các giai đoạn thiếu hụt nguồn cung bạch kim được dự báo sẽ quay trở lại từ năm 2027 và kéo dài đến cuối thập kỷ.

Phân tích sâu hơn cho thấy cả cung và cầu bạch kim đều có mức độ phản ứng thấp trước biến động giá. Hoạt động khai thác bạch kim chủ yếu diễn ra tại các mỏ hầm sâu, đòi hỏi vốn đầu tư lớn và thời gian phát triển dài, khiến sản lượng khó có thể điều chỉnh nhanh trong ngắn và trung hạn. Ở chiều ngược lại, tổng nhu cầu từ các lĩnh vực ô tô, trang sức và công nghiệp trong năm 2026 được dự báo chỉ giảm khoảng 1%, cho thấy tính ổn định tương đối của cầu, đặc biệt trong các ngành ô tô và công nghiệp. Trong trung hạn, khi môi trường thương mại trở nên rõ ràng hơn, nhu cầu bạch kim ngoài mục đích đầu tư tại các thị trường tiêu thụ chủ chốt nhiều khả năng sẽ được cải thiện.

Tồn kho trên mặt đất (AGS)

Tính đến cuối năm 2025, ba năm liên tiếp thâm hụt lớn đã khiến lượng tồn kho bạch kim trên mặt đất sụt giảm mạnh 42%, tương đương 2.341 nghìn ounce, kéo mức dự trữ xuống chưa đầy 5 tháng nhu cầu tiêu thụ. Chính sự suy giảm này là động lực cốt lõi hỗ trợ giá bạch kim tăng cao. Ngay cả khi thị trường năm 2026 được dự báo cân bằng hơn, điều này cũng không đủ để đảo ngược xu hướng suy giảm tồn kho, do đó tình trạng thị trường khan hiếm nhiều khả năng sẽ còn kéo dài.

Hình 3: Sự suy giảm của tồn kho trên mặt đất (AGS) là động lực then chốt hỗ trợ xu hướng tăng của giá bạch kim.

Thị trường tiếp tục trong trạng thái khan hiếm

Lượng bạch kim được lưu trữ trong các kho đạt chuẩn đã giảm đáng kể sau nhiều năm liên tiếp thị trường rơi vào tình trạng thiếu hụt, qua đó làm suy yếu nguồn cung kim loại vật chất sẵn có. Bên cạnh đó, căng thẳng thương mại và sự cạnh tranh trong việc tiếp cận bạch kim đã khiến kim loại này bị “neo giữ” tại một số khu vực nhất định, nơi gần như không thể đưa ra thị trường cho vay, điển hình là Trung Quốc. Diễn biến này phản ánh mối quan tâm ngày càng lớn đối với an ninh nguồn cung các khoáng sản thiết yếu, không chỉ trong phạm vi ngành công nghiệp mà còn ở cấp độ chiến lược quốc gia.

Việc tồn kho tiếp tục suy giảm đã kéo theo lãi suất cho vay bạch kim kỳ hạn một tháng – tức chi phí để mượn kim loại – tăng mạnh lên mức bình quân khoảng 12% tính từ đầu năm đến nay (chưa bao gồm phần bù rủi ro tín dụng), so với mức trung bình chỉ khoảng 1% trong cả năm 2024 (xem Hình 4). Nguyên nhân chủ yếu của sự gia tăng này xuất phát từ sự thiếu hụt nguồn cung vật chất: hoặc bạch kim không còn sẵn sàng để cho thuê, hoặc các chủ sở hữu kim loại không chấp nhận cho vay ở mức lãi suất hiện hành.

Hình 4: Lãi suất cho vay bạch kim đã tăng rõ rệt trong suốt năm 2025, phản ánh tình trạng khan hiếm nguồn cung.

Việc lãi suất cho vay bạch kim tăng cao nhiều khả năng sẽ tiếp tục tạo lực đỡ cho giá, khi người mua xem xét lại chiến lược tiếp cận kim loại. Thay vì duy trì hình thức thuê, nhiều bên đang chuyển sang mua trực tiếp hoặc bổ sung các hoạt động mua mang tính phòng thủ nhằm đảm bảo nguồn cung.

Dữ liệu từ LBMA/LPPM cho thấy sự dịch chuyển này đang diễn ra trên thực tế: khối lượng giao dịch cho vay giảm dần khi chi phí vay tăng lên, và thời điểm thay đổi này trùng khớp với bước ngoặt của đợt tăng giá bạch kim bắt đầu từ tháng 5 (xem Hình 5).

Hình 5: Thị trường ghi nhận sự dịch chuyển từ hình thức thuê kim loại sang sở hữu trực tiếp.

Diễn biến thị trường Trung Quốc

Tăng trưởng nhu cầu đầu tư thỏi và tiền xu

Trung Quốc – quốc gia tiêu thụ bạch kim lớn nhất thế giới – từng là một thị trường còn khá sơ khai đối với hoạt động đầu tư bạch kim trước năm 2019. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nước này đã vươn lên dẫn đầu toàn cầu về nhu cầu đầu tư bạch kim dạng thỏi và tiền xu. Dự kiến trong năm 2025, Trung Quốc sẽ chiếm khoảng 80% tổng nhu cầu toàn cầu đối với phân khúc này, bao gồm cả các thỏi bạch kim đầu tư có khối lượng từ 500 gram trở lên.

Vị thế dẫn đầu của Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục được duy trì trong năm 2026, dù thị phần có thể giảm xuống khoảng 64%, khi nhu cầu tại các thị trường khác dần phục hồi và mở rộng. Song song với đó, nhu cầu trang sức bạch kim tại Trung Quốc – vốn mang đặc tính đầu tư nhất định – cũng đã quay trở lại đà tăng sau một giai đoạn suy giảm, khi các nhà chế tác tái ưu tiên bạch kim nhờ mức giá chiết khấu sâu so với vàng.

Hình 6: Trung Quốc đã vươn lên trở thành thị trường đơn lẻ lớn nhất thế giới về nhu cầu đầu tư bạch kim dưới dạng thỏi và tiền xu.

Kết luận

Mặc dù các biến động về dòng vốn trong quỹ ETF và tồn kho tại các sở giao dịch được kỳ vọng sẽ giúp thị trường bạch kim tiến gần hơn tới trạng thái cân bằng trong năm 2026, nhưng thực tế cho thấy lãi suất cho vay kim loại vẫn duy trì ở mức cao cùng với tình trạng backwardation rõ nét trên thị trường kỳ hạn OTC. Những yếu tố này phản ánh rằng lượng kim loại được rút từ tồn kho trên mặt đất (AGS) nhằm bù đắp mức thiếu hụt của năm 2025 chưa đủ để làm dịu sự khan hiếm của thị trường.

Xét về tổng thể, khả năng phản ứng chậm của cả cung và cầu trước biến động giá mạnh cho thấy tình trạng thắt chặt của thị trường bạch kim mang tính cấu trúc hơn là tạm thời. Chính đặc điểm này tiếp tục củng cố luận điểm đầu tư tích cực đối với bạch kim, trong bối cảnh các yếu tố hỗ trợ dài hạn vẫn đang hiện hữu.

--------------------

Hợp đồng tương lai Bạch Kim niêm yết trên Sở giao dịch Hàng Hóa NYMEX (Mỹ) hiện đang được cấp phép giao dịch tại Việt Nam. Thị trường mua - bán 2 chiều, T0, thanh khoản tiêu chuẩn quốc tế. Được sử dụng đòn bẩy giao dịch 10 lần (miễn phí). 

Liên hệ trực tiếp nhận tư vấn trực tiếp: 0979.71.839 (mobile/zalo) 

Mở tài khoản giao dịch Bạch Kim trực tuyến