Diễn biến leo thang tại Trung Đông đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ sang thị trường năng lượng và nông sản, trong đó nổi bật là sự bứt phá của lĩnh vực nhiên liệu sinh học. Giá dầu thô tăng vọt trong bối cảnh xung đột với Iran đã kéo theo giá dầu đậu nành lên mức cao nhất trong hơn ba năm, qua đó cải thiện đáng kể biên lợi nhuận cho các doanh nghiệp chế biến hạt có dầu tại Mỹ.

Các tập đoàn lớn như Bunge Global và Archer Daniels Midland đang hưởng lợi trực tiếp từ xu hướng này, khi biên lợi nhuận ép dầu đậu nành tại Bắc Mỹ tăng lên mức cao nhất kể từ thời điểm bùng nổ giá hàng hóa sau xung đột Nga–Ukraine năm 2022. Nguồn thu gia tăng từ chế biến không chỉ hỗ trợ lợi nhuận mà còn giúp bù đắp phần nào chi phí năng lượng và logistics đang leo thang.

Động lực tăng trưởng của ngành còn đến từ chính sách. Quy định mới về tỷ lệ pha trộn nhiên liệu sinh học do Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ ban hành đã góp phần củng cố triển vọng tiêu thụ dầu thực vật, đặc biệt là dầu đậu nành. Sau thời gian trì hoãn kéo dài, việc chính thức hóa quy định này đã giúp loại bỏ yếu tố bất định, tạo nền tảng để các nhà phân tích nâng dự báo lợi nhuận năm 2026 đối với các doanh nghiệp đầu ngành.

Dù kết quả kinh doanh quý I được dự báo suy giảm so với cùng kỳ năm trước, nhiều tổ chức phân tích đã điều chỉnh tăng triển vọng cả năm cho các doanh nghiệp lớn trong ngành. Điều này phản ánh sự cải thiện rõ rệt của hoạt động chế biến tại Bắc Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu nhiên liệu sinh học tiếp tục mở rộng.

Dầu đậu nành sản phẩm đang được hỗ trợ trong bối cảnh bất ổn

Từ góc độ thị trường hàng hóa, dầu đậu nành đang hội tụ nhiều yếu tố hỗ trợ mang tính cấu trúc.

• Thứ nhất, mối tương quan chặt chẽ giữa giá dầu thô và nhiên liệu sinh học khiến dầu đậu nành trở thành tài sản hưởng lợi trực tiếp khi giá năng lượng duy trì ở mức cao.
• Thứ hai, chính sách thúc đẩy pha trộn nhiên liệu sinh học tại Mỹ và nhiều nền kinh tế lớn đang tạo ra nhu cầu ổn định, thậm chí mang tính bắt buộc trong dài hạn.

Bên cạnh đó, việc công suất ép dầu tại Bắc Mỹ đã tiệm cận giới hạn trong khi nhu cầu tiếp tục tăng khiến cán cân cung – cầu có nguy cơ thắt chặt hơn trong các quý tới. Điều này mở ra dư địa cho giá dầu đậu nành duy trì xu hướng tăng, đặc biệt nếu các rủi ro địa chính trị tiếp tục kéo dài và giữ giá dầu thô ở vùng cao.

Trong trung hạn, dầu đậu nành không chỉ là một sản phẩm nông nghiệp đơn thuần mà đang dần trở thành một phần của chuỗi giá trị năng lượng. Đây là yếu tố then chốt có thể tái định giá mặt hàng này, đưa nó bước vào một chu kỳ tăng giá mới mang tính bền vững hơn so với các giai đoạn trước.

Trên biểu đồ dầu đậu tương khung tuần, giá đang ở vùng cao nhất trong hơn 3 năm (kể từ sau dịch Covid) cho thấy lực mua của giá vẫn đang rất tốt . Trong tuần trước dầu đậu đã xác nhận break vùng kháng cự cứng ở quanh 69 và hiện tại đang tiếp tục tăng mạnh lên trên 72. Mốc tiếp theo mà có thể giá hướng tới sẽ là quanh vùng 77, thậm chí là 80. 

Công suất chế biến đạt ngưỡng, dư địa tăng trưởng bị giới hạn

Một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy lợi nhuận là việc các nhà máy ép đậu nành đang vận hành gần mức công suất tối đa nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất nhiên liệu sinh học. Tuy nhiên, điều này cũng đồng thời đặt ra giới hạn cho khả năng mở rộng trong ngắn hạn.

Chi phí đầu tư tăng cao – bao gồm giá thép, nhôm chịu tác động từ thuế nhập khẩu, cùng với mặt bằng lãi suất cao – đang làm chậm lại các kế hoạch xây dựng nhà máy mới. Thực tế, một dự án chế biến hạt có dầu thường cần từ ba đến bốn năm để hoàn thành và đi vào vận hành, khiến nguồn cung khó có thể tăng nhanh để bắt kịp nhu cầu.

Theo các nguồn tin trong ngành, một nhà máy ép dầu mới dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm nay, cùng với hai dự án mở rộng công suất hiện hữu. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn được đánh giá là hạn chế so với tốc độ tăng trưởng nhu cầu toàn cầu.

Triển vọng thị trường

Trong bối cảnh giá năng lượng duy trì ở mức cao và xu hướng chuyển dịch sang nhiên liệu sinh học ngày càng rõ nét, ngành chế biến hạt có dầu được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị nông nghiệp – năng lượng. Tuy nhiên, những rào cản về công suất và chi phí đầu tư sẽ là yếu tố cần theo dõi, đặc biệt khi thị trường bước vào giai đoạn cân bằng mới giữa cung và cầu.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ĐẦU TƯ HÀNG HÓA - SỞ GIAO DỊCH HÀNG HÓA VIỆT NAM

Liên hệ tư vấn: 0842861942 - Quang Anh 

Mở tài khoản HCT: https://hct.vn/motk?mid=01201665