Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt trên thị trường thép toàn cầu, đặc biệt trước áp lực từ thép giá rẻ của Trung Quốc, Bộ Thép Ấn Độ đã đưa ra một đề xuất quan trọng nhằm bảo vệ ngành sản xuất nội địa. Theo đó, nước này có thể áp dụng mức thuế tự vệ lên tới 25% đối với thép nhập khẩu trong vòng hai năm. Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp các nhà sản xuất thép trong nước duy trì sức cạnh tranh và đối phó với sự bành trướng của thép nhập khẩu giá rẻ.

Theo báo cáo từ Reuters, đề xuất này đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ các cơ quan chính phủ, bao gồm Bộ Thương mại và Bộ Tài chính, trong cuộc họp do Bộ trưởng Thương mại Piyush Goyal chủ trì vào giữa tháng 12. Mục tiêu chính là ngăn chặn tác động tiêu cực từ lượng thép giá rẻ nhập khẩu tăng đột biến, đặc biệt từ Trung Quốc, quốc gia đứng đầu thế giới về xuất khẩu thép.

Các doanh nghiệp thép lớn tại Ấn Độ như JSW Steel, Tata Steel và ArcelorMittal Nippon Steel India đã liên tục cảnh báo rằng thép nhập khẩu đang làm suy yếu nền tảng sản xuất nội địa. Trong năm tài chính vừa qua, Ấn Độ đã trở thành nhà nhập khẩu ròng thép, một dấu hiệu cho thấy sức ép ngày càng lớn lên ngành công nghiệp này.

Trong bảy tháng đầu năm tài chính hiện tại, lượng thép nhập khẩu vào Ấn Độ đã đạt mức cao kỷ lục, khiến các nhà sản xuất nội địa phải đối mặt với nguy cơ giảm năng suất và lợi nhuận. Đây là nguyên nhân chính khiến Bộ Thép quyết tâm hành động nhằm bảo vệ thị trường nội địa.

Dù đề xuất này nhận được sự đồng thuận từ các doanh nghiệp thép lớn, nhưng ban đầu vấp phải sự phản đối từ các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Lý do là việc tăng thuế nhập khẩu có thể đẩy giá thép thành phẩm trong nước lên cao, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất của họ. Tuy nhiên, sau khi Bộ Thép cam kết đảm bảo nguồn cung với mức giá hợp lý, các doanh nghiệp này đã giảm bớt sự phản đối và dần ủng hộ chính sách này.

Một số nhà kinh tế cho rằng việc áp dụng thuế tự vệ là một giải pháp ngắn hạn cần thiết để giảm bớt áp lực từ thép giá rẻ và tạo cơ hội cho ngành thép Ấn Độ tái cơ cấu.

Nếu được thông qua, mức thuế tự vệ 25% sẽ tạo ra những thay đổi lớn trên thị trường thép quốc tế. Các nhà xuất khẩu thép vào Ấn Độ, bao gồm Trung Quốc, Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á khác, sẽ phải đối mặt với những rào cản đáng kể.

Đối với Việt Nam, Ấn Độ là một thị trường xuất khẩu thép tiềm năng. Tuy nhiên, nếu thuế tự vệ được áp dụng, các sản phẩm thép của Việt Nam sẽ trở nên kém cạnh tranh hơn, dẫn đến nguy cơ sụt giảm kim ngạch xuất khẩu. Các doanh nghiệp thép Việt Nam có thể phải điều chỉnh chiến lược, tìm kiếm thị trường mới hoặc tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm để thích nghi với tình hình mới.

Dự kiến, nếu chính sách thuế tự vệ này được thực thi, thị trường thép toàn cầu sẽ có những biến động mạnh mẽ trong năm 2025, buộc các bên liên quan phải tìm cách thích nghi với thực tế mới.