Vào ngày 21/2/2025, Bộ Công Thương Việt Nam đã ban hành quyết định áp thuế chống bán phá giá tạm thời đối với thép cuộn cán nóng (HRC) nhập khẩu từ Trung Quốc, với mức thuế giao động từ 19% đến 28%.

Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh ngành thép Trung Quốc đang đối diện với tình trạng cung vượt cầu, khi nhu cầu tiêu thụ trong nước đã chạm đáy trong 5 năm qua. Hậu quả, doanh nghiệp thép Trung Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu, trong đó Việt Nam trở thành một trong những thị trường đích đến quan trọng.

Tâm điểm ngành thép Việt Nam: Cạnh tranh hay cơ hội?

Theo báo cáo của MBS Research, năm 2024, Việt Nam nhập khẩu đến 10,1 triệu tấn thép HRC, tăng 35% so với năm trước, chiếm đến 67% tổng sản lượng tiêu thụ nội địa. Trong đó, Trung Quốc là nguồn cung chính khi chiếm đến 75% tổng kim ngạch nhập khẩu.

Trong khi đó, các doanh nghiệp nội địa như Tập đoàn Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh sở hữu công suất sản xuất HRC lên tới 8,6 triệu tấn/năm, nhưng chỉ tiêu thụ được 4,8 triệu tấn, giảm 3% so với năm 2023. Nguyên nhân chính là do thép Trung Quốc có giá rẻ hơn đáng kể, đáp ứng nhu cầu giá thành thấp của các doanh nghiệp tôn mạ.

Tuy nhiên, khi chính sách thuế chống bán phá giá được áp dụng, doanh nghiệp nội địa sẽ có cơ hội lấy lại thị phần.

Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh sẽ hưởng lợi lớn

Với mức thuế 28% đối với đa số doanh nghiệp Trung Quốc, mức chênh lệch giá giữa thép HRC Việt Nam và Trung Quốc dự kiến sẽ giảm xuống còn 45 - 50 USD/tấn, so với mức chênh 110 USD/tấn trước đó.

Với diễn biến này, các doanh nghiệp tôn mạ như Hoa Sen, Nam Kim nhiều khả năng sẽ chuyển dần sang sử dụng nguồn cung HRC nội địa để tối ưu chi phí vận chuyển và giảm thời gian giao hàng. Nhờ vậy, Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh dự kiến sẽ nâng thị phần từ 32% (năm 2024) lên 60% trong giai đoạn 2025

MBS Research đánh giá rằng các doanh nghiệp tôn mạ như Hoa Sen và Nam Kim có thể hưởng lợi trong ngắn hạn nhờ lượng hàng tồn kho được mua với giá thấp từ 1 – 2 quý trước. Tuy nhiên, về dài hạn, nhóm này có thể đối mặt với áp lực do chi phí nguyên liệu đầu vào (HRC) tăng cao, khiến họ phải điều chỉnh giá bán để duy trì biên lợi nhuận.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời