Giá dầu tăng vọt vì căng thẳng Trung Đông, nhưng các “ông lớn” dầu khí Mỹ lại không mấy vui mừng

Giá dầu thô tại Mỹ vừa tăng mạnh, có thời điểm tiến sát 99 USD/thùng – mức cao nhất trong nhiều tháng. Tuy nhiên, trái với kỳ vọng của thị trường, các tập đoàn dầu khí hàng đầu của Mỹ lại không coi đây là tin vui.

Theo thông tin từ Wall Street Journal, trong các cuộc trao đổi gần đây với Nhà Trắng, lãnh đạo của Exxon Mobil, Chevron và ConocoPhillips đều đưa ra những cảnh báo khá thận trọng: cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu căng thẳng địa chính trị tiếp tục leo thang.

Rủi ro lớn từ “điểm nghẽn” Hormuz

Trọng tâm của lo ngại nằm ở Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược nơi khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua mỗi ngày.

Trong bối cảnh các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại tại khu vực Trung Đông gia tăng, nguy cơ gián đoạn kéo dài tại tuyến vận tải này đang khiến thị trường năng lượng toàn cầu trở nên cực kỳ nhạy cảm.

Chỉ trong vài ngày, giá dầu thô nhẹ ngọt tại Mỹ đã tăng mạnh từ khoảng 87 USD/thùng lên gần 99 USD/thùng. Tuy nhiên, thay vì ăn mừng, các lãnh đạo ngành dầu khí Mỹ lại lo ngại rằng thị trường có thể bước vào giai đoạn biến động mạnh nếu các nhà đầu cơ tiếp tục đẩy giá lên cao.

“Cái bẫy” của giá dầu quá đắt

Trong ngắn hạn, giá dầu cao chắc chắn giúp các nhà sản xuất thu về lợi nhuận lớn. Nhưng lịch sử ngành năng lượng cho thấy những đợt tăng giá quá mạnh thường kết thúc bằng một chu kỳ suy giảm đau đớn.

Theo ông Steven Pruett – CEO của công ty dầu khí Elevation Resources – thế giới thực tế không cần dầu ở mức 120 USD/thùng, bởi mức giá này có thể gây tổn hại nghiêm trọng tới nền kinh tế.

Khi chi phí năng lượng tăng quá cao, các doanh nghiệp và người tiêu dùng buộc phải cắt giảm sử dụng nhiên liệu. Hãng hàng không giảm chuyến bay, các công ty vận tải tăng giá dịch vụ, còn ngành công nghiệp đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng.

Hệ quả là nhu cầu dầu suy yếu, kéo theo sự sụt giảm mạnh của giá dầu.

Ngành năng lượng đã trải qua chu kỳ này nhiều lần. Điển hình là giai đoạn 2014–2016, khi giá dầu từ trên 100 USD/thùng lao dốc xuống dưới 30 USD/thùng, khiến hàng loạt dự án khai thác bị hủy bỏ và hàng chục nghìn lao động mất việc.

Các “ông lớn” giữ kỷ luật tài chính

Theo ông Darren Woods, giá dầu vẫn có thể tăng thêm nếu thị trường phản ứng quá mức trước rủi ro nguồn cung.

Tuy nhiên, thay vì mở rộng sản xuất mạnh mẽ như trước đây, các tập đoàn dầu khí lớn của Mỹ hiện đang theo đuổi chiến lược thận trọng hơn.

Trong hơn một thập kỷ qua, họ đã cố gắng tránh lặp lại chu kỳ “bùng nổ – sụp đổ” bằng cách duy trì kỷ luật tài chính: hạn chế tăng chi tiêu đầu tư, ưu tiên trả cổ tức và mua lại cổ phiếu để tạo giá trị ổn định cho cổ đông.

Điều này cũng đồng nghĩa với việc sản lượng dầu của Mỹ khó có thể tăng nhanh trong ngắn hạn để bù đắp những gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông.

Washington tìm cách hạ nhiệt thị trường

Trước áp lực từ giá năng lượng tăng, chính quyền của Donald Trump đang cân nhắc một loạt biện pháp nhằm ổn định thị trường dầu mỏ.

Các phương án được xem xét bao gồm nới lỏng thêm lệnh trừng phạt đối với dầu Nga, triển khai xả dầu từ kho dự trữ chiến lược và điều chỉnh một số quy định vận chuyển dầu trong nội địa Mỹ.

Washington cũng đang thảo luận khả năng mở rộng dòng chảy dầu giữa Mỹ và Venezuela để củng cố nguồn cung tại khu vực Tây bán cầu.

Hiện tại, Chevron là tập đoàn dầu khí lớn duy nhất của Mỹ vẫn duy trì hoạt động tại Venezuela. Công ty cho biết sản lượng tại quốc gia Nam Mỹ này đã đạt mức kỷ lục và có thể tiếp tục tăng.

Trong khi đó, Exxon Mobil và ConocoPhillips cũng đang xem xét khả năng quay trở lại Venezuela sau nhiều năm rút lui, kể từ khi chính phủ của Hugo Chávez quốc hữu hóa tài sản của họ vào năm 2007.

Thị trường vẫn phụ thuộc vào Hormuz

Dù vậy, nhiều lãnh đạo trong ngành cho rằng các biện pháp trên chỉ có thể giúp giảm áp lực phần nào.

Yếu tố quyết định đối với thị trường dầu mỏ hiện nay vẫn là tình hình tại Eo biển Hormuz.

Nếu tuyến vận tải này tiếp tục bị gián đoạn, thị trường toàn cầu có thể phải đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn cung kéo dài. Ngay cả khi sản lượng của Mỹ tăng lên, mức tăng đó cũng khó có thể bù đắp khối lượng dầu khổng lồ đi qua tuyến hàng hải chiến lược này mỗi ngày.

Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ thừa nhận rằng Washington hiểu giá dầu có thể tiếp tục leo thang và hiện không có nhiều công cụ để đảo ngược xu hướng trong ngắn hạn.

Trong khi đó, Lầu Năm Góc được cho là đang xem xét các phương án nhằm khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển, với hy vọng tình hình có thể được cải thiện trong vài tuần thay vì kéo dài nhiều tháng.

Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump lại tỏ ra lạc quan hơn. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông cho rằng Mỹ – với vị thế là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới – có thể hưởng lợi khi giá dầu tăng.

Dẫu vậy, đối với chính các tập đoàn dầu khí Mỹ, câu chuyện không đơn giản như vậy. Giá dầu cao có thể mang lại lợi nhuận trước mắt, nhưng nếu kéo dài quá lâu, nó có thể làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu, kéo nhu cầu nhiên liệu đi xuống – và cuối cùng khiến thị trường dầu mỏ rơi vào một chu kỳ sụp đổ mới.

.................................

Liên hệ tư vấn đầu tư hàng hoá: 0327555026