Theo dữ liệu mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), gánh nặng nợ công của chính phủ Hoa Kỳ đang trên đà vượt qua Ý – quốc gia vốn nổi tiếng với tình hình tài chính công mong manh – lần đầu tiên trong thế kỷ 21. Diễn biến này cho thấy tình hình tài khóa của Washington đang ở mức đáng báo động.

IMF dự báo tổng nợ công của Hoa Kỳ sẽ tăng hơn 20 điểm phần trăm GDP từ nay đến cuối thập kỷ này, vượt qua kỷ lục từng được thiết lập sau đại dịch. Đồng thời, IMF ước tính thâm hụt ngân sách liên bang của Hoa Kỳ sẽ duy trì ở mức trên 7% GDP mỗi năm đến năm 2030, cao nhất trong số các nền kinh tế phát triển được quỹ này theo dõi – cả trong năm nay và suốt thập kỷ tới.

Trong khi đó, Ý và Hy Lạp – hai quốc gia từng bị giới kinh tế chỉ trích vì tài chính công yếu kém và là tâm điểm của cuộc khủng hoảng nợ công khu vực đồng euro giai đoạn 2010–2012 – lại được kỳ vọng sẽ giảm dần nợ công vào cuối thập kỷ này, nhờ chính sách kiểm soát thâm hụt ngân sách chặt chẽ hơn.

Ngược lại, theo dữ liệu IMF công bố trong tháng này, tỷ lệ nợ trên GDP của Hoa Kỳ vẫn sẽ tiếp tục tăng vào năm 2030, trong khi Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) dự báo tỷ lệ này sẽ tiếp tục leo thang trong nhiều thập kỷ tới.

Ông Mahmood Pradhan, Giám đốc Bộ phận Kinh tế vĩ mô toàn cầu tại Amundi Institute, nhận định:

“Đây là một cột mốc mang tính biểu tượng. Theo dự báo của CBO, nợ của Hoa Kỳ sẽ còn tiếp tục tăng – đó là hệ quả của tình trạng thâm hụt ngân sách kéo dài.”

Ông Pradhan đồng thời lưu ý rằng triển vọng tăng trưởng của Ý yếu hơn Hoa Kỳ, “vì vậy điều này không có nghĩa là Ý đã thoát khỏi khó khăn.”

Dù là quốc gia phát hành đồng tiền dự trữ toàn cầu, cho phép Hoa Kỳ có khả năng vay nợ lớn hơn nhiều so với các quốc gia châu Âu, nhưng các chuyên gia cảnh báo rủi ro tài khóa vẫn hiện hữu.

Ông James Knightley, chuyên gia kinh tế Hoa Kỳ tại ING, cho rằng:

“Nhiều chính trị gia và nhà đầu tư Mỹ thường coi thường châu Âu vì tốc độ tăng trưởng chậm và nền kinh tế yếu kém, nhưng với những con số như thế này, câu chuyện sẽ phải thay đổi.”

Thâm hụt ngân sách liên bang của Hoa Kỳ đã tăng nhanh dưới thời chính quyền Biden, dù tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp kỷ lục. Các dự báo của IMF cho thấy, ngay cả chính quyền Trump cũng chưa có những biện pháp đủ mạnh để giải quyết vấn đề này.

Ông Joe Lavorgna, cố vấn kinh tế của Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Scott Bessent, cho biết trong tháng này rằng chính quyền Trump đã đạt được tiến triển nhất định trong việc cắt giảm chi tiêu và tăng thu ngân sách thông qua các biện pháp thuế quan đối với hàng nhập khẩu.

Phát biểu với tờ Financial Times, ông Lavorgna nói:

“Điều mà nhiều người bỏ qua là thực tế phần lớn sự cải thiện trong thâm hụt ngân sách năm nay đã diễn ra từ tháng 4 trở lại đây.”

Theo dữ liệu IMF, tổng nợ công của Hoa Kỳ vẫn thấp hơn Ý và Hy Lạp kể từ đầu thế kỷ 21. Chỉ số này là thước đo tổng hợp bao gồm nợ của chính quyền trung ương và địa phương.

Tuy nhiên, nếu xét theo nợ ròng của chính phủ – tức là nợ sau khi đã bù trừ tài sản tài chính – Hoa Kỳ vẫn thấp hơn khoảng 10 điểm phần trăm so với Ý vào cuối thập kỷ này.

Ông Joe Gagnon, chuyên gia tại Viện Peterson, cho biết thước đo nợ ròng phản ánh chính xác hơn gánh nặng nợ thực tế của Hoa Kỳ, vì đây là tỷ lệ phản ánh số nợ mà các nhà đầu tư phải nắm giữ. “Tuy nhiên, thước đo này cũng đang có xu hướng tăng lên,” ông nói.

Trong khi đó, IMF dự kiến tỷ lệ nợ ròng của Ý sẽ bắt đầu giảm từ năm 2028 trở đi, dù không đưa ra dự báo tương tự cho Hy Lạp.

Ý từ lâu đã phải vật lộn để kiểm soát gánh nặng nợ công do tốc độ tăng trưởng GDP yếu. IMF dự báo tăng trưởng kinh tế Ý chỉ đạt 0,5% trong năm nay và 0,8% vào năm 2026. Tuy nhiên, chính phủ Thủ tướng Giorgia Meloni đang nhận được sự đánh giá tích cực từ giới đầu tư quốc tế nhờ nỗ lực cắt giảm thâm hụt ngân sách.

Năm nay, Ý dự kiến sẽ kết thúc với thặng dư sơ cấp 0,9% GDP, cao hơn so với mức dự báo ban đầu 0,5%. Thâm hụt ngân sách của Ý – vốn ở mức 8,1% GDP vào năm 2022, thời điểm bà Meloni nhậm chức – được kỳ vọng giảm xuống 3% GDP trong năm nay. Diễn biến này sẽ giúp Ý thoát khỏi thủ tục thâm hụt vượt mức của Liên minh châu Âu (EU) sớm hơn một năm so với kế hoạch.

Ông Filippo Taddei, chuyên gia kinh tế cấp cao về châu Âu tại Goldman Sachs, nhận xét:

“Chính sách tài khóa của Ý đang được thực hiện một cách thận trọng và kiên định.”

Tháng này, DBRS Morningstar đã nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Ý từ mức “BBB cao” lên “A thấp”. Theo các nhà phân tích, nỗ lực củng cố tài chính công của Ý được hỗ trợ đáng kể nhờ nguồn vốn hơn 200 tỷ euro từ chương trình phục hồi hậu đại dịch của EU.

Ông Carlo Capuano, Phó giám đốc bộ phận xếp hạng quốc gia tại Scope Ratings, cho biết Ý cũng được hưởng lợi từ sự cải thiện trên thị trường lao động và mức thu thuế cao hơn, một phần nhờ việc mở rộng thanh toán kỹ thuật số.

Ngược lại, ông Gagnon nhận định rằng bất ổn chính trị tại Hoa Kỳ khiến việc thu hẹp thâm hụt ngân sách khổng lồ của nước này trở nên khó khăn, bất kể đảng nào cầm quyền.

“Đảng Dân chủ không muốn cắt giảm chi tiêu, còn Đảng Cộng hòa thì không muốn tăng thuế. Cả hai đều cố duy trì quan điểm của mình. Tôi không biết khi nào tình thế này mới thay đổi,” ông nói.

Ông Maury Obstfeld, cựu Kinh tế trưởng của IMF, hiện là Giáo sư tại Đại học California, Berkeley, nhận định rằng bất kỳ dự báo nào về khả năng duy trì cân bằng tài chính của Hoa Kỳ cũng đều phải dựa trên giả định lạc quan về tăng trưởng năng suất, doanh thu thuế, nhân khẩu học hoặc lãi suất – hoặc có thể là tất cả những yếu tố này.

Báo cáo của IMF làm nổi bật rủi ro tài khóa ngày càng nghiêm trọng của Hoa Kỳ. Trong mắt thị trường, điều này đồng nghĩa với:

- Đồng USD có thể chịu áp lực suy yếu trong trung – dài hạn.

- Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ có thể tăng tạm thời, nhưng về lâu dài rủi ro nợ cao khiến niềm tin vào trái phiếu giảm.

- Nhà đầu tư có xu hướng chuyển sang tài sản trú ẩn an toàn như vàng và bạc

Vì vậy, về dài hạn kim loại quý vẫn sẽ tăng giá – tài sản được xem là “hàng rào chống mất giá tiền tệ”.

------------------------------------
Giao dịch hàng hóa phái sinh – được Bộ Công Thương cấp phép
Giao dịch online thuận tiện, phần mềm thân thiện, ký quỹ linh hoạt
Thanh khoản cao (T+0), mua bán hai chiều
📲 Hotline: 0961 850 898 – Kiểu Oanh
Room cập nhật thông tin vĩ mô mới nhất, phân tích chuyên sâu: https://zalo.me/g/psihea564