Trung Quốc đang phải đối mặt với ba bài toán kinh tế lớn vào năm 2025: ổn định thị trường bất động sản, giải quyết nợ công địa phương và đối phó với nguy cơ Mỹ tăng thuế nhập khẩu. Những vấn đề này đòi hỏi các giải pháp chính sách táo bạo để duy trì tăng trưởng kinh tế ổn định.

Trong ba quý đầu năm 2024, tăng trưởng GDP của Trung Quốc chững lại, giảm từ 5,3% xuống 4,6%. Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm là 5%, chính phủ Trung Quốc đã triển khai hàng loạt chính sách tài khóa và tiền tệ mạnh mẽ vào cuối quý III, giúp các lĩnh vực như bán lẻ và sản xuất dần hồi phục. Tuy vậy, triển vọng kinh tế năm tới vẫn chưa rõ ràng, theo ông Huang Yiping, giáo sư Đại học Bắc Kinh và thành viên Ủy ban Chính sách Tiền tệ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc.

Thách thức 1: Thị trường bất động sản

Bất động sản, chiếm 20% GDP và 70% tài sản hộ gia đình, tiếp tục là lực cản lớn nhất với tăng trưởng kinh tế. Giá nhà đất giảm mạnh, trong khi niềm tin của người mua vẫn yếu, mặc dù chính phủ đã thực hiện nhiều biện pháp hỗ trợ. Giá nhà trên thị trường thứ cấp giảm 7,5% trong 10 tháng đầu năm, còn thị trường sơ cấp giảm 5,5%. So với đỉnh năm 2021, giá bất động sản đã giảm lần lượt 15,8% và 9,4%.

Hội nghị Công tác Kinh tế Trung ương tháng 12 xác định việc ổn định giá bất động sản là ưu tiên hàng đầu. Chính phủ dự kiến cải tổ ngành này thông qua các chính sách kiểm soát nguồn cung đất và thúc đẩy nhà ở xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu của người thu nhập thấp và dân cư mới.

UBS dự báo, các biện pháp hiện tại sẽ giúp cải thiện tình hình, nhưng phải đến năm 2026 thị trường mới thực sự ổn định, với các thành phố lớn phục hồi trước.

Thách thức 2: Nợ công địa phương

Nợ công địa phương tiếp tục là một vấn đề nhức nhối, với khoản "nợ ẩn" ngoài ngân sách lên đến 14.300 tỷ nhân dân tệ (hơn 2.000 tỷ USD) vào cuối năm 2023. Một số địa phương buộc phải cắt giảm chi tiêu, giảm lương công chức và truy thu thuế doanh nghiệp để cân đối ngân sách.

Để giải quyết tình trạng này, Bộ Tài chính Trung Quốc đã công bố gói hỗ trợ lớn nhất trong nhiều năm, cho phép các địa phương phát hành trái phiếu chuyên dụng để tái cơ cấu nợ. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định con số 6.000 tỷ nhân dân tệ trong gói hỗ trợ vẫn còn hạn chế so với nhu cầu thực tế.

Cải cách phân cấp tài khóa được xem là giải pháp lâu dài. Trung Quốc cần định hình lại sự phân bổ trách nhiệm tài chính giữa các cấp chính quyền để tránh tình trạng chi vượt thu.

Thách thức 3: Nguy cơ Mỹ tăng thuế nhập khẩu

Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế 60% với hàng hóa từ Trung Quốc ngay trong năm đầu nhiệm kỳ. Xuất khẩu sang Mỹ hiện chiếm khoảng 3% GDP của Trung Quốc, do đó, nếu mức thuế này được áp dụng, tác động tiêu cực đến tăng trưởng là không thể tránh khỏi.

UBS dự báo, nếu thuế tăng dần từ quý III/2025, chi tiêu vốn của doanh nghiệp sẽ suy giảm và xuất khẩu sẽ giảm mạnh nhất vào năm 2026. Ngay cả khi Trung Quốc chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường mới nổi, mức giảm GDP do ảnh hưởng thuế có thể vượt 150 điểm cơ bản.

Để đối phó, Trung Quốc dự kiến tập trung vào kích cầu trong nước. Chính phủ đã công bố kế hoạch phát hành 3.000 tỷ nhân dân tệ trái phiếu kho bạc vào năm 2025 nhằm tài trợ các sáng kiến thúc đẩy tiêu dùng và đầu tư vào công nghệ cao.

Tương lai kinh tế phụ thuộc vào chính sách táo bạo

Nhiều chuyên gia cho rằng, Trung Quốc cần thực hiện cả cải cách cơ cấu và các biện pháp kích thích kinh tế mạnh mẽ. Ông Huang Yiping nhấn mạnh rằng kích thích tài khóa và chính sách tiền tệ cần được ưu tiên trước để củng cố niềm tin, sau đó tập trung vào cải cách dài hạn.

Bắc Kinh hiện đứng trước lựa chọn: hoặc triển khai các chính sách hỗ trợ quy mô lớn, hoặc chấp nhận mức tăng trưởng thấp hơn kỳ vọng. Với các biện pháp quyết liệt hơn, nền kinh tế Trung Quốc có thể vượt qua các cơn gió ngược và duy trì ổn định trong bối cảnh biến động toàn cầu.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời