Trong báo cáo phân tích mới nhất, Chứng khoán Vietcap nhận định rằng quyết định của Tổng thống Donald Trump về việc áp thuế 25% đối với thép nhập khẩu vào Mỹ có thể mang lại lợi thế tiềm năng cho ngành thép Việt Nam.

Mặc dù đây là động thái nhằm bảo hộ ngành công nghiệp thép nội địa của Mỹ, nhưng nó cũng tạo ra những thay đổi đáng kể trong cục diện thương mại toàn cầu, mở ra cơ hội mới cho các doanh nghiệp sản xuất thép tại Việt Nam.

Bối cảnh áp thuế và tác động đến ngành thép toàn cầu

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông Trump đã thực hiện chính sách bảo hộ mạnh mẽ thông qua việc áp thuế nhập khẩu thép theo Mục 232 vào tháng 3/2018, với mức thuế phổ quát 25% đối với hầu hết các quốc gia.

Bên cạnh đó, Mỹ cũng áp thuế trừng phạt theo Mục 301 đối với thép nhập khẩu từ Trung Quốc, với mức thuế dao động từ 32,5% đến 50%. Tuy nhiên, một số quốc gia đồng minh của Mỹ như Canada, Mexico và Hàn Quốc đã được miễn giảm thuế, giúp họ duy trì lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu vào thị trường Mỹ.

Tuy nhiên, chính sách thuế mới mở rộng phạm vi áp dụng, yêu cầu tất cả các quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại thân cận trước đây, phải chịu mức thuế 25%. Điều này có thể tạo ra sự thay đổi lớn trong chuỗi cung ứng và phân phối thép trên thị trường Mỹ.

Tác động đối với ngành thép Việt Nam

Hiện tại, thép Việt Nam chỉ chiếm một tỷ trọng nhỏ trong tổng lượng nhập khẩu thép vào Mỹ, với thị phần dưới 3%. Tuy nhiên, theo số liệu thống kê, xuất khẩu thép từ Việt Nam sang Mỹ đang có xu hướng tăng.

Năm 2022, thép Việt Nam chỉ chiếm 8% tổng kim ngạch xuất khẩu, nhưng con số này đã tăng lên 10% vào năm 2023 và tiếp tục đạt khoảng 15% trong năm 2024.

Với mức thuế mới, các nhà sản xuất thép Việt Nam như Hòa Phát (HPG), Nam Kim (NKG), Hoa Sen (HSG) và Tôn Đông Á (GDA) có thể tận dụng cơ hội này để mở rộng thị phần tại Mỹ khi nhiều đối thủ cạnh tranh khác bị mất lợi thế.

Trước đây, các nhà xuất khẩu Việt Nam chủ yếu đưa hàng đến Mỹ thông qua trung gian tại Mexico và Canada để tránh thuế suất cao. Tuy nhiên, với việc thuế quan được áp dụng đồng đều cho tất cả các quốc gia, Việt Nam có thể xuất khẩu trực tiếp, giúp giảm chi phí trung gian và tăng tính cạnh tranh trên thị trường Mỹ.

So sánh với Trung Quốc và các quốc gia khác

Một điểm đáng chú ý là Trung Quốc vẫn chịu mức thuế cao hơn đáng kể so với Việt Nam, dao động từ 32,5% đến 50%. Điều này đồng nghĩa với việc Trung Quốc sẽ gặp khó khăn hơn trong việc cạnh tranh trực tiếp với Việt Nam trong thị trường Mỹ.

Mặt khác, các nhà sản xuất thép từ Châu Âu, Hàn Quốc và Nhật Bản – vốn được miễn thuế theo Mục 232 trước đây – giờ đây sẽ phải đối mặt với mức thuế 25%. Điều này có thể làm giảm đáng kể lợi thế của họ và tạo điều kiện cho Việt Nam tăng trưởng xuất khẩu sang Mỹ.

Những thách thức tiềm ẩn và triển vọng dài hạn

Dù chính sách thuế quan mới của Mỹ mang lại cơ hội, nhưng ngành thép Việt Nam vẫn phải đối mặt với những thách thức không nhỏ. Trước hết, thị trường Mỹ là một thị trường có tiêu chuẩn chất lượng rất cao, yêu cầu các doanh nghiệp phải đầu tư mạnh vào công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt.

Ngoài ra, việc Mỹ gia tăng thuế quan có thể tạo ra tác động gián tiếp khi các quốc gia xuất khẩu thép lớn như Hàn Quốc, Nhật Bản và EU tìm kiếm thị trường thay thế. Điều này có thể dẫn đến sự cạnh tranh khốc liệt hơn tại các khu vực khác như Đông Nam Á, Trung Đông và châu Phi, buộc các doanh nghiệp Việt Nam phải có chiến lược linh hoạt để duy trì vị thế.

Bên cạnh đó, xu hướng bảo hộ thương mại tại Mỹ có thể tiếp tục diễn ra nếu ông Trump tái đắc cử trong nhiệm kỳ mới. Điều này đặt ra yêu cầu cho các doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động hơn trong việc mở rộng thị trường, không phụ thuộc quá nhiều vào một thị trường đơn lẻ như Mỹ.

Việc Mỹ áp thuế 25% đối với thép nhập khẩu là một diễn biến quan trọng, tác động sâu rộng đến ngành công nghiệp thép toàn cầu. Đối với Việt Nam, chính sách này vừa tạo ra cơ hội nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức.

Các doanh nghiệp thép trong nước cần có chiến lược dài hạn để nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng kênh phân phối và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu nhằm tận dụng tối đa lợi thế từ sự thay đổi trong chính sách thương mại quốc tế.

Nhìn chung, nếu các doanh nghiệp Việt Nam có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tận dụng được lợi thế cạnh tranh, họ hoàn toàn có thể gia tăng thị phần tại Mỹ và củng cố vị thế trên thị trường thép toàn cầu trong thời gian tới.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời