Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang triển khai một loạt biện pháp tài chính và quân sự nhằm đảm bảo dòng chảy dầu thô toàn cầu, trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang làm gián đoạn hoạt động vận tải tại khu vực then chốt này.

Tổng thống Trump cho biết Hải quân Mỹ có thể bắt đầu hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết. Đồng thời, ông đã chỉ đạo Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp bảo hiểm rủi ro chính trị và các bảo lãnh tài chính cho hoạt động thương mại hàng hải tại vùng Vịnh.

Động thái này được xem là một trong những bước đi quyết liệt nhất của Nhà Trắng nhằm kiềm chế đà tăng mạnh của giá năng lượng – yếu tố có tác động trực tiếp đến lạm phát và tâm lý cử tri Mỹ trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Hormuz – điểm nghẽn chiến lược của thị trường dầu mỏ

Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu, đang đối mặt với rủi ro nghiêm trọng. Sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, nhiều tàu chở dầu đã bị hư hại, một số chuyến hàng bị đình trệ, khiến hoạt động lưu thông qua khu vực này suy giảm đáng kể.

Giá dầu Brent đã tăng vọt kể từ cuối tuần, phản ánh lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung kéo dài. Căng thẳng leo thang không chỉ làm gia tăng biến động giá mà còn đẩy chi phí vận tải và bảo hiểm lên mức cao đột biến.

Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng mạnh

Các công ty bảo hiểm và vận tải biển đã nhanh chóng đánh giá lại mức độ rủi ro tại khu vực Trung Đông. Phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng vọt, trong khi một số nhà cung cấp thu hẹp hoặc rút khỏi thị trường.

Chi phí bảo hiểm leo thang khiến nhiều chủ tàu trì hoãn hành trình hoặc tìm kiếm tuyến đường thay thế, làm gia tăng áp lực lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Việc Mỹ can thiệp bằng cơ chế bảo hiểm nhà nước gợi nhớ đến các tiền lệ lịch sử, như thời kỳ chiến tranh Iran – Iraq thập niên 1980 hoặc giai đoạn sau sự kiện 11/9, khi Washington phải hỗ trợ để duy trì hoạt động vận tải trong môi trường rủi ro cao.

Hộ tống quân sự: Giải pháp cần thiết nhưng chưa đủ?

Dù tuyên bố sẵn sàng bảo vệ tự do hàng hải, giới phân tích cho rằng các biện pháp hộ tống quân sự có thể chỉ mang tính hạn chế. Hiện Hải quân Mỹ có khoảng 12 tàu chiến tại Trung Đông, bao gồm một tàu sân bay, nhưng nhiều tàu trong số đó đang tham gia các hoạt động quân sự khác.

Việc triển khai hộ tống trong môi trường tác chiến phức tạp tiềm ẩn rủi ro lớn, đặc biệt khi các tàu có thể đối mặt với tên lửa hoặc xuồng cao tốc vũ trang. Ngoài ra, năng lực bảo vệ cũng bị giới hạn về quy mô, khiến khả năng đảm bảo lưu thông toàn diện còn bỏ ngỏ.

Một số chuyên gia cho rằng ngay cả khi Mỹ hỗ trợ bảo hiểm và hộ tống, các chủ tàu vẫn sẽ cân nhắc kỹ lưỡng nếu xung đột tiếp diễn. Kịch bản thực tế hơn có thể là phí bảo hiểm duy trì ở mức cao, trong khi một số doanh nghiệp tìm cách đạt thỏa thuận riêng để đảm bảo an toàn cho chuyến hàng.

Tác động đối với thị trường năng lượng và chính sách

Trọng tâm trong thông điệp kinh tế của Tổng thống Trump là giảm chi phí nhiên liệu cho người dân Mỹ. Tuy nhiên, nếu giá dầu tiếp tục leo thang, áp lực lạm phát có thể gia tăng và làm suy yếu triển vọng tăng trưởng.

Chính quyền hiện vẫn thận trọng trong việc sử dụng Kho Dự trữ Dầu Chiến lược (SPR), nhưng khả năng kích hoạt công cụ này có thể được cân nhắc nếu thị trường mất kiểm soát.

Giới phân tích cảnh báo rằng việc bảo vệ vận chuyển chỉ giải quyết một phần rủi ro. Nếu xung đột lan rộng và đe dọa trực tiếp đến các cơ sở sản xuất dầu, tác động lên giá dầu sẽ còn nghiêm trọng hơn. Khi đó, thị trường không chỉ phản ứng với yếu tố logistics mà còn với nguy cơ suy giảm nguồn cung thực tế.

Kết luận

Các biện pháp bảo hiểm và hộ tống của Mỹ cho thấy quyết tâm duy trì dòng chảy năng lượng toàn cầu và hạn chế đà tăng giá dầu. Tuy nhiên, trong môi trường địa chính trị khó lường, hiệu quả của các công cụ này phụ thuộc lớn vào diễn biến thực tế trên chiến trường.

Đối với thị trường tài chính, đây là giai đoạn nhạy cảm khi giá năng lượng, lạm phát và chính sách tiền tệ có thể cùng lúc chịu tác động từ cùng một biến số: xung đột Trung Đông. Nhà đầu tư vì vậy cần theo dõi sát rủi ro nguồn cung và phản ứng chính sách của Mỹ để đánh giá đúng xu hướng tiếp theo của thị trường năng lượng và tài sản rủi ro toàn cầu.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ĐẦU TƯ HÀNG HÓA - SỞ GIAO DỊCH HÀNG HÓA VIỆT NAM

Liên hệ tư vấn: 0842861942 - Quang Anh 

Mở tài khoản HCT: https://hct.vn/motk?mid=01201665