Nhật Bản, quốc gia nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn thứ hai thế giới, hiện phụ thuộc khoảng 9% lượng LNG tiêu thụ từ Nga, tương đương 6 triệu tấn mỗi năm. Tuy nhiên, khi các hợp đồng dài hạn nhập khẩu từ dự án Sakhalin-2 do Nga điều hành sắp hết hiệu lực, các nhà cung cấp quốc tế đang tận dụng cơ hội để lấp khoảng trống nguồn cung cho Tokyo.

Dự án Sakhalin-2, do tập đoàn dầu khí Nga Gazprom kiểm soát, chiếm phần lớn lượng LNG Nhật Bản nhập từ Nga, với 5 triệu tấn mỗi năm được bảo đảm qua các thỏa thuận dài hạn. Quan hệ giữa dự án này và Nhật Bản cũng khá mật thiết, khi các công ty Nhật như Mitsui và Mitsubishi sở hữu 22,5% cổ phần tại đây. Vị trí địa lý của Sakhalin-2 là một lợi thế lớn, khi chỉ mất vài ngày vận chuyển bằng đường biển đến Nhật Bản, so với hơn một tuần từ các nhà cung cấp ở Australia, Mỹ hay Canada.

Tuy nhiên, tình hình địa chính trị và chiến lược giảm sự phụ thuộc vào năng lượng Nga khiến Nhật Bản đang cân nhắc gia hạn các hợp đồng với Sakhalin-2. Bên cạnh đó, chính phủ Nhật đặt mục tiêu giảm tỷ lệ LNG trong sản xuất điện từ 33% năm ngoái xuống còn 20% vào năm 2030, nhờ việc đẩy mạnh sử dụng năng lượng tái tạo.

Các hợp đồng LNG dài hạn giữa Nhật Bản và Sakhalin-2 sẽ lần lượt hết hạn trong giai đoạn 2026–2033. Điển hình, thỏa thuận cung cấp 0,5 triệu tấn mỗi năm của công ty phát điện hàng đầu JERA sẽ chấm dứt vào năm 2026. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp Nhật Bản vẫn tỏ ra ưa chuộng LNG từ Nga vì giá cả cạnh tranh.

Bà Yumiko Yao, giám đốc điều hành LNG của Tokyo Gas – công ty đang có hợp đồng 1,1 triệu tấn mỗi năm với Sakhalin-2 hết hạn vào năm 2031 – cho biết việc ngừng nhập khẩu từ Nga có thể khiến chi phí tăng lên đáng kể, gây ảnh hưởng lớn đến người tiêu dùng. "Nếu chúng tôi phải mua từ các nguồn khác, giá có thể cao hơn. Điều này sẽ ảnh hưởng lớn đến khách hàng của chúng tôi," bà nói.

Sau xung đột Nga-Ukraine năm 2022, Nhật Bản đã tăng cường nhập khẩu LNG từ các đồng minh như Mỹ, Australia, Malaysia và Oman để giảm phụ thuộc vào Nga. Đáng chú ý, các nhà cung cấp từ Alaska và Canada đang nỗ lực tiếp cận thị trường Nhật Bản, khi thời điểm hết hạn các hợp đồng với Sakhalin-2 đang đến gần.

Thượng nghị sĩ Mỹ Dan Sullivan từ bang Alaska đã nhiều lần đến Nhật Bản và Hàn Quốc để quảng bá dự án LNG Alaska – hiện vẫn đang chờ phát triển – như một nguồn cung chiến lược cho Châu Á. Ông nhấn mạnh rằng dự án này không chỉ mang lại lợi ích cho Mỹ mà còn giúp các đồng minh Nhật Bản và Hàn Quốc giảm sự phụ thuộc vào LNG từ Nga.

Ngoài ra, các kế hoạch mới nhằm thúc đẩy xuất khẩu LNG của Mỹ cũng đang được triển khai. Dưới thời chính quyền Tổng thống đắc cử Donald Trump, một số dự án LNG từng bị đình trệ trong nhiệm kỳ của Tổng thống Joe Biden dự kiến sẽ được cấp phép, hứa hẹn tăng thêm nguồn cung cho các quốc gia Châu Á trong tương lai gần.

Với áp lực từ các đồng minh phương Tây và chiến lược đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, Nhật Bản đang đứng trước những lựa chọn quan trọng, không chỉ để bảo đảm an ninh năng lượng mà còn duy trì sự ổn định về kinh tế cho người dân.

Kinh nghiệm đầu tư hàng hóa phái sinh - 5 bước đơn giản để đầu tư hàng hóa thành công