Gánh nặng thuế đánh vào thu nhập lao động tại các nước giàu tiếp tục gia tăng, phản ánh áp lực tài khóa hậu đại dịch và nhu cầu chi tiêu công ngày càng lớn.

Gánh nặng thuế lao động tăng trở lại

Dữ liệu do Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) công bố và được Financial Times dẫn lại cho thấy, trong năm 2025, tổng mức thuế và các khoản đóng góp liên quan đến lao động đối với một cá nhân độc thân, không con, có thu nhập trung bình đã tăng lên 35,1% chi phí lao động.

Con số này cao hơn mức 34,9% của năm 2024 và là mức cao nhất kể từ năm 2016. Chỉ số này bao gồm thuế thu nhập cá nhân, các khoản đóng bảo hiểm xã hội của cả người lao động và doanh nghiệp, sau khi đã trừ đi các khoản trợ cấp tiền mặt mà người lao động nhận được.

Xu hướng tăng thu ngân sách từ lao động

Việc gia tăng thuế phản ánh xu hướng nhiều chính phủ ưu tiên khai thác nguồn thu từ lao động trong bối cảnh áp lực tài chính công gia tăng. Trong số 38 quốc gia thành viên OECD, có tới 24 quốc gia ghi nhận mức chênh lệch giữa chi phí lao động và thu nhập thực nhận tăng lên, bao gồm Đức, Israel và Estonia. Đáng chú ý, Vương quốc Anh là quốc gia có mức tăng mạnh nhất theo năm. 

Không chỉ người lao động độc thân, phần lớn các hộ gia đình, kể cả có con, cũng đang phải đối mặt với mức thuế lao động cao nhất kể từ trước đại dịch COVID-19.

Theo ông Alexander Pick, chuyên gia của OECD, thuế lao động vẫn là “trụ cột” trong cơ cấu thu ngân sách, khi trung bình khoảng một nửa nguồn thu của các chính phủ đến từ loại thuế này.

Áp lực tài khóa và hệ quả kinh tế

Giới phân tích cho rằng việc tăng thuế lao động là lựa chọn “dễ thực hiện” hơn so với đánh thuế vốn. Ông Riccardo Marcelli Fabiani từ Oxford Economics nhận định các chính phủ cần mở rộng dư địa tài khóa sau giai đoạn chi tiêu mạnh tay trong đại dịch, đồng thời phải đáp ứng nhu cầu chi tiêu ngày càng lớn cho quốc phòng và an sinh xã hội trong bối cảnh dân số già hóa.

Ngoài ra, rủi ro từ căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, cũng buộc các quốc gia chuẩn bị nguồn lực để ứng phó với lạm phát và suy giảm tăng trưởng.

Tuy nhiên, mức thuế cao hơn có thể làm giảm động lực làm việc của người lao động và khiến doanh nghiệp thận trọng hơn trong tuyển dụng, do chi phí nhân công tăng và thu nhập ròng bị thu hẹp.

Khác biệt giữa các quốc gia

Một số quốc gia ghi nhận mức tăng đáng kể trong năm 2025. Tại Vương quốc Anh, gánh nặng thuế đối với người lao động độc thân tăng 2,45 điểm phần trăm, lên 32,4%, chủ yếu do mức đóng bảo hiểm xã hội và thuế hiệu dụng tăng.

Estonia đã nâng thuế thu nhập cá nhân từ 20% lên 22%, trong khi Đức và Israel tăng thu thông qua các khoản đóng góp an sinh xã hội.

Dù vậy, thuế lao động lại giảm tại 11 quốc gia OECD như Italy, Australia, Ireland và Mỹ.

Xét theo khu vực, các nước châu Âu vẫn duy trì mức thuế cao nhất, với tỷ lệ lên tới 52,5% tại Bỉ, 49,2% tại Đức và 47,2% tại Pháp đối với người lao động độc thân không có con.

Nguồn: VnEconomy