Các quyết định bổ nhiệm trong nội các của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump và những tuyên bố chính sách của ông đã gây tác động mạnh mẽ đến quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Ông Trump đã chọn những cá nhân có lập trường cứng rắn đối với Bắc Kinh, bao gồm Marco Rubio làm Ngoại trưởng, Mike Walz làm Cố vấn An ninh Quốc gia và David Perdue làm Đại sứ tại Trung Quốc. Đặc biệt, ông Trump còn tuyên bố sẽ áp thuế 60% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, điều này càng khiến tình hình thương mại giữa hai nước thêm căng thẳng.

Mới đây, ông Trump còn đe dọa áp thuế 100% đối với 9 quốc gia thuộc khối BRICS, bao gồm Trung Quốc, nếu họ có hành động làm suy yếu đồng đô la Mỹ. Đây là một cảnh báo nghiêm trọng đối với Trung Quốc, khi nước này là đối tác thương mại lớn của nhiều quốc gia và sẽ phải điều chỉnh chiến lược nếu thị phần thương mại tại Mỹ giảm. Vì vậy, Trung Quốc có thể tìm kiếm cơ hội mới ở những quốc gia khác, đặc biệt là trong khối BRICS, bao gồm những nền kinh tế lớn như Brazil, Ấn Độ và Nga.

Trong số các quốc gia BRICS, Ấn Độ thoạt nhìn có thể là một điểm đến hấp dẫn đối với Trung Quốc. Với dân số đông nhất thế giới và GDP đứng thứ 5 toàn cầu, Ấn Độ có tiềm năng lớn. Tuy nhiên, mối quan hệ giữa hai nước lại không mấy hòa thuận, do tranh chấp biên giới kéo dài. Mặc dù căng thẳng đã dịu đi, song quan hệ ngoại giao vẫn còn nhiều vướng mắc. Hơn nữa, Ấn Độ đang tích cực thu hút các nhà đầu tư nước ngoài, nhiều trong số đó rời bỏ Trung Quốc.

Điều này khiến Brazil trở thành đối tác tiềm năng lớn nhất của Trung Quốc trong khu vực. Với dân số hơn 200 triệu người và GDP đứng thứ 9 toàn cầu vào năm 2023, Brazil là nền kinh tế lớn hơn cả Nga. Trung Quốc đã là đối tác thương mại lớn nhất của Brazil từ năm 2009 và hiện tại, xuất khẩu của Brazil sang Trung Quốc đang có xu hướng tăng mạnh. Thực tế, nông nghiệp đóng vai trò chủ đạo trong quan hệ thương mại giữa hai nước, khi Trung Quốc chuyển hướng sang mua sản phẩm nông sản từ Brazil thay vì từ Mỹ, sau khi Mỹ áp đặt thuế quan lên hàng hóa Trung Quốc.

Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, xuất khẩu nông sản của Brazil sang Trung Quốc đã tăng đáng kể. Theo tính toán của tạp chí Economist, trong khi nông dân Mỹ gặp khó khăn do thuế quan của Mỹ, Brazil đã tận dụng cơ hội này để gia tăng xuất khẩu. Mặc dù không thể thay thế hoàn toàn thị trường Mỹ, Brazil đang trở thành một điểm đến quan trọng hơn đối với các sản phẩm của Trung Quốc, đặc biệt là khi Mỹ áp đặt các mức thuế cao đối với hàng hóa Trung Quốc.

Sự hợp tác giữa Trung Quốc và Brazil cũng đã mở rộng sang lĩnh vực ngoại giao và tài chính. Năm ngoái, Trung Quốc và Brazil đã thử nghiệm giao dịch bằng đồng nội tệ, thay vì sử dụng đồng đô la Mỹ. Dù giao dịch này có quy mô nhỏ, nó tạo tiền đề cho các quốc gia khác có thể làm theo, đặc biệt nếu các quốc gia này muốn giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la. Đây có thể là phép thử quan trọng để xác định liệu ông Trump có thực sự áp thuế 100% đối với các quốc gia không sử dụng đồng đô la hay không.

Chắc chắn rằng, Brazil không phải là lựa chọn hoàn hảo nhất cho Trung Quốc, nhưng với tiềm năng kinh tế và mối quan hệ thương mại chặt chẽ, quốc gia này có thể giúp Bắc Kinh bù đắp phần nào sự mất mát nếu thị trường Mỹ thu hẹp. Tuy nhiên, vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến Trung Quốc, mà còn đến cả nông dân và chủ trang trại Mỹ, những người cần tìm kiếm các thị trường mới để bù đắp cho những tổn thất có thể xảy ra trong những năm tới.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời