Trong cuộc họp chính sách đầu tiên dưới sự điều hành của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ đứng trước áp lực phải cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và giảm gánh nặng chi phí sinh hoạt cho người dân. Những tín hiệu trái chiều từ giá cả, năng lượng và tăng trưởng kinh tế đang khiến định hướng lãi suất trở nên khó đoán hơn bao giờ hết.

Fed được dự báo giữ nguyên lãi suất nhưng áp lực vẫn rất lớn

Giới phân tích nhận định Fed nhiều khả năng sẽ không điều chỉnh lãi suất trong cuộc họp chính sách diễn ra tuần này. Đây cũng là cuộc họp đầu tiên kể từ khi ông Kevin Warsh chính thức tiếp quản vị trí Chủ tịch Fed. Tuy nhiên, việc giữ nguyên lãi suất được cho là sẽ không giúp giải quyết đáng kể những khó khăn tài chính mà nhiều hộ gia đình Mỹ đang phải đối mặt.

Trước đây, ông Warsh từng phát tín hiệu ủng hộ khả năng hạ lãi suất. Dù vậy, bối cảnh hiện tại đã thay đổi đáng kể khi lạm phát tại Mỹ vẫn đang duy trì ở mức cao, gần gấp đôi mục tiêu dài hạn 2% mà Fed đặt ra. Chính vì vậy, nhiều chuyên gia cho rằng Fed hiện có nhiều lý do để cân nhắc tăng lãi suất hơn là cắt giảm.

Nếu điều đó xảy ra, ông Warsh sẽ đứng ở vị thế trái ngược với Tổng thống Donald Trump, người liên tục kêu gọi Fed hạ mạnh lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Dữ liệu từ công cụ CME FedWatch cho thấy thị trường gần như không kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong cuộc họp tháng 6.

Theo ông Matt Schulz, chuyên gia phân tích tín dụng trưởng tại LendingTree, người dân Mỹ nên chuẩn bị cho khả năng lãi suất tiếp tục duy trì ở mức cao trong thời gian tới.

Ông cho rằng cả lãi suất cao lẫn giá cả leo thang đều gây ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tài chính của các hộ gia đình. Vì vậy, các quyết định chính sách tiền tệ của Fed luôn đòi hỏi sự cân bằng rất thận trọng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Kevin Warsh có cách tiếp cận khác về đo lường lạm phát

Trong phiên điều trần tại Thượng viện hồi tháng 4, ông Kevin Warsh cho biết ông đánh giá cao phương pháp đo lường lạm phát mang tên "trung bình tỉa bớt" (trimmed average).

Khác với phương pháp lạm phát cốt lõi truyền thống - loại bỏ hoàn toàn giá thực phẩm và năng lượng - cách tiếp cận này loại bỏ những nhóm hàng hóa hoặc dịch vụ có mức tăng hoặc giảm giá mạnh nhất trong từng tháng nhằm phản ánh chính xác hơn xu hướng lạm phát cơ bản.

Ông Mark Zandi, chuyên gia kinh tế trưởng của Moody's, cho biết phương pháp này dựa trên giả định rằng những biến động giá cực đoan thường xuất phát từ các yếu tố mang tính tạm thời và sẽ dần biến mất theo thời gian.

Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng không phải mọi biến động bất thường đều ngắn hạn. Một số cú sốc giá cả có thể kéo dài lâu hơn dự kiến, khiến việc chỉ dựa vào chỉ số này có thể chưa phản ánh đầy đủ thực trạng nền kinh tế.

Các chỉ báo lạm phát đang gửi tín hiệu trái ngược

Theo ông Joe Seydl, chuyên gia kinh tế thị trường cấp cao tại J.P. Morgan Private Bank, hiện nay chỉ số lạm phát cốt lõi và chỉ số trung bình tỉa bớt đang phát đi những tín hiệu hoàn toàn khác nhau.

Trong khi lạm phát cốt lõi có xu hướng gia tăng, chỉ số trung bình tỉa bớt lại đang giảm xuống.

Sự trái ngược này khiến việc hoạch định chính sách trở nên phức tạp hơn, đồng thời tạo thêm cơ sở cho những quan điểm mang tính ôn hòa trong nội bộ Fed.

Lãi suất Fed tác động như thế nào đến nền kinh tế?

Fed điều hành lãi suất quỹ liên bang, tức mức lãi suất mà các ngân hàng thương mại áp dụng khi cho nhau vay vốn ngắn hạn qua đêm. Mức lãi suất này đóng vai trò nền tảng và ảnh hưởng đến hàng loạt loại lãi suất khác trong nền kinh tế, từ vay mua nhà, vay tiêu dùng đến lãi suất tiết kiệm.

Khi Fed nâng lãi suất, chi phí vay vốn đối với doanh nghiệp và người dân tăng lên, từ đó giúp làm chậm nhu cầu tiêu dùng và hạ nhiệt lạm phát. Ngược lại, khi lãi suất giảm, chi phí vay vốn thấp hơn sẽ thúc đẩy chi tiêu, đầu tư và tăng trưởng kinh tế nhưng cũng có nguy cơ làm áp lực giá cả gia tăng.

Các loại lãi suất ngắn hạn như thẻ tín dụng thường phản ứng nhanh với quyết định của Fed. Trong khi đó, lãi suất thế chấp và các khoản vay dài hạn chịu ảnh hưởng lớn hơn từ triển vọng lạm phát và tăng trưởng kinh tế.

Đối với người tiêu dùng Mỹ, định hướng chính sách tiền tệ không chỉ là vấn đề kinh tế vĩ mô mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày.

Khả năng lãi suất tiếp tục tăng đồng nghĩa với việc chi phí vay vốn có thể trở nên đắt đỏ hơn, trong khi giá năng lượng tăng mạnh đã khiến ngân sách của nhiều gia đình thêm áp lực.

Theo bà Michele Raneri, Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc nghiên cứu và tư vấn tại TransUnion Mỹ, các khoản chi tiêu thiết yếu, đặc biệt là năng lượng, đang tiếp tục bào mòn khả năng tài chính của nhiều hộ gia đình.

Bà cho rằng xu hướng này đang củng cố mô hình tăng trưởng hình chữ K, trong đó nhóm người có thu nhập cao ngày càng cải thiện điều kiện kinh tế, còn nhóm thu nhập thấp tiếp tục gặp khó khăn trong việc đáp ứng các nhu cầu cơ bản.

Theo ước tính của Ủy ban Kinh tế Hỗn hợp thuộc Quốc hội Mỹ, các chính sách thuế quan cùng tác động từ cuộc xung đột với Iran đã khiến mỗi hộ gia đình Mỹ phải gánh thêm hơn 3.100 USD chi phí trong giai đoạn từ năm 2025 đến tháng 5/2026.

Đây được xem là một trong những yếu tố khiến áp lực chi phí sinh hoạt tiếp tục gia tăng trong thời gian qua.

Nội bộ Fed dần chuyển sang quan điểm thận trọng hơn

Trước đây, ông Stephen Miran được xem là một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất ủng hộ việc cắt giảm lãi suất trong Fed. Tuy nhiên, ông đã rời Hội đồng Thống đốc để nhường vị trí cho ông Kevin Warsh.

Trong khi đó, Thống đốc Christopher Waller, người từng ủng hộ nới lỏng chính sách tiền tệ, cũng đã thay đổi quan điểm. Vào tháng 5, ông cho rằng Fed có thể phải cân nhắc tăng lãi suất nếu lạm phát không quay trở lại quỹ đạo giảm như kỳ vọng.

Fed hiện vẫn duy trì cam kết đưa chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân cốt lõi (Core PCE) về mức mục tiêu 2%. Tuy nhiên, lần công bố gần nhất cho thấy chỉ số này vẫn ở mức 3,3%, cao hơn đáng kể so với mục tiêu.

Giá năng lượng và căng thẳng Trung Đông tiếp tục là biến số lớn

Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran đã đẩy giá năng lượng tăng mạnh, kéo theo giá xăng dầu và nhiều loại hàng hóa khác tại Mỹ leo thang.

Điều này khiến một số quan chức Fed, bao gồm bà Lorie Logan - Chủ tịch Fed Dallas và bà Beth Hammack - Chủ tịch Fed Cleveland, cho rằng việc tăng lãi suất trong năm nay có thể là cần thiết nhằm ngăn lạm phát tiếp tục leo thang.

Tuy nhiên, nếu eo biển Hormuz được mở cửa trở lại như kế hoạch trong khuôn khổ thỏa thuận Mỹ - Iran công bố ngày 14/6, áp lực từ giá năng lượng có thể giảm bớt.

Khi đó, ông Kevin Warsh sẽ có thêm cơ sở để bảo vệ quan điểm lâu nay rằng sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) có thể giúp nâng cao năng suất và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà không làm lạm phát tăng mạnh.

Thị trường đã thay đổi hoàn toàn kỳ vọng về lãi suất

Dù chịu tác động từ chiến tranh và các chính sách thuế quan, nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì được sự ổn định tương đối.

Số liệu do Bộ Lao động Mỹ công bố trong tháng 5 cho thấy nền kinh tế tạo thêm 172.000 việc làm mới, trong khi tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục giữ ở mức 4,3%.

Tuy nhiên, kỳ vọng của thị trường về chính sách tiền tệ đã thay đổi đáng kể.

Theo CME FedWatch, nếu như hồi tháng 1 các nhà đầu tư còn kỳ vọng ông Kevin Warsh sẽ mở đường cho các đợt cắt giảm lãi suất, thì hiện nay thị trường đã chuyển sang dự báo Fed có thể thực hiện ít nhất một lần tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trước khi năm nay kết thúc.

Nguồn: Vietstock