Ngành cacao toàn cầu – vốn gắn liền với sự xa xỉ và ngọt ngào – đang trải qua một bước chuyển mình lịch sử. Tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng, tác động từ biến đổi khí hậu và các quy định ngày càng chặt chẽ đã phơi bày những điểm yếu mang tính hệ thống trong chuỗi cung ứng của một trong những mặt hàng được yêu thích nhất thế giới. Tuy nhiên, giữa những bất ổn đó cũng mở ra các cơ hội mới để đa dạng hóa, đổi mới và phân phối giá trị công bằng hơn – và Dubai đang từng bước vươn lên thành cầu nối chiến lược giữa các quốc gia sản xuất và tiêu dùng trong giai đoạn mới của thị trường cacao.

Trung tâm Hàng hóa Đa dạng Dubai (DMCC) vừa công bố báo cáo toàn diện có tên “Tương lai của thương mại – Chuyên đề Cacao”, nằm trong chuỗi báo cáo về hàng hóa nông nghiệp. Tài liệu này phân tích sâu sắc những thách thức then chốt của ngành cacao toàn cầu – từ sự thiếu hụt sản lượng, biến động giá cả, đến các đổi mới công nghệ số, nguồn gốc bền vững, và sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng hướng đến sức khỏe và trách nhiệm xã hội. Bài viết này phản ánh những phát hiện chính trong báo cáo của DMCC, một trong những nghiên cứu có chiều sâu nhất về ngành cacao và vai trò ngày càng rõ nét của Dubai trong lĩnh vực này.

Khủng hoảng nguồn cung và sự bất cân xứng trong phân phối lợi nhuận

Giá trị thị trường cacao toàn cầu được ước tính đạt khoảng 16,6 tỷ USD vào năm 2025 và có thể tăng lên 26,2 tỷ USD vào năm 2035. Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng đó là những mất cân đối nghiêm trọng. Niên vụ 2023/24 chứng kiến mức sụt giảm sản lượng mạnh nhất trong nhiều thập kỷ – giảm 13% còn 4,4 triệu tấn – tạo ra mức thiếu hụt gần nửa triệu tấn, đẩy giá cacao lên mức kỷ lục. Số liệu từ Tổ chức Cacao Quốc tế (ICCO) cho thấy khối lượng cacao được xay xát cũng giảm 5%, xuống còn 4,8 triệu tấn.

Nguyên nhân gốc rễ của cuộc khủng hoảng nằm ở Tây Phi – nơi sản xuất hơn 60% lượng cacao toàn cầu, chủ yếu từ Bờ Biển Ngà, Ghana, Nigeria và Cameroon. Các đợt bùng phát nghiêm trọng của bệnh thối đen (black pod) và virus chồi sưng (swollen shoot), kết hợp với mưa thất thường và cây trồng già cỗi, đã khiến sản lượng sụt giảm nghiêm trọng. Cơ quan quản lý cacao Ghana đã cảnh báo sản lượng có thể giảm thêm 10% trong vụ mùa 2025/26.

“Khu vực trồng cacao của chúng tôi đã quá già cỗi và chịu cảnh thiếu đầu tư trong nhiều năm,” ông Kwadwo Boachie-Adjei, sáng lập Kumbi Cocoa, chia sẻ. “Nông dân thiếu phân bón và giống cây chất lượng vì không có đủ nguồn tài chính để tái đầu tư. Chúng ta cần phá vỡ vòng luẩn quẩn của năng suất thấp và thu nhập hạn hẹp.”

Mặc dù giá cacao trên thị trường quốc tế đạt đỉnh, nông dân tại Ghana và Bờ Biển Ngà vẫn chỉ nhận được giá sàn cố định do nhà nước quy định – mức giá không đủ để tái canh hay kiểm soát sâu bệnh. “Trong mỗi thanh sôcôla một đô la, người nông dân chỉ nhận được hai xu,” theo ông Mauro Danilo Ribezzi, sáng lập Tập đoàn Ribezzi. “Mô hình kinh tế cacao hiện tại quá mong manh – người ta sẽ bỏ cuộc mà thôi.”

Ở đầu chuỗi cung ứng, các nhà chế biến và thương hiệu cũng đang chịu áp lực lớn từ chi phí năng lượng, vận chuyển và tài chính. Nhiều doanh nghiệp buộc phải áp dụng "shrinkflation" (giảm khối lượng sản phẩm mà không giảm giá) hoặc thay đổi công thức: Mars Inc. cắt 10g khỏi thanh Galaxy, trong khi Nestlé loại bỏ từ “chocolate” trên một số sản phẩm tại Anh vì không đạt tỷ lệ cacao tối thiểu 20%.

Mặc dù sôcôla vẫn chiếm khoảng 85% nhu cầu tiêu thụ cacao, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm chức năng, lành mạnh và có nguồn gốc đạo đức. Phân khúc sôcôla cao cấp dự kiến tăng từ 31,9 tỷ USD vào năm 2024 lên 40,6 tỷ USD vào năm 2030. Trong khi đó, nhu cầu cacao thô – được quảng bá là “siêu thực phẩm” giàu chất chống oxy hóa – có thể tăng mạnh từ 14,3 tỷ USD (2024) lên 23,6 tỷ USD vào năm 2033. Bơ cacao – nguyên liệu phổ biến trong mỹ phẩm và dược phẩm – dự kiến gần như tăng gấp đôi, đạt 9,37 tỷ USD vào năm 2032.

Song song đó là những quy định mới khắt khe hơn. Luật Chống phá rừng và Đạo luật Thẩm định trách nhiệm doanh nghiệp của Liên minh Châu Âu yêu cầu doanh nghiệp chứng minh cacao không đến từ vùng bị chặt phá rừng và bảo đảm quyền con người trong toàn chuỗi cung ứng. Hoạt động trồng cacao đã góp phần gây mất rừng trên 37% diện tích rừng được bảo vệ tại Bờ Biển Ngà và 13% tại Ghana – điều khiến truy xuất nguồn gốc và giám sát kỹ thuật số trở thành yếu tố sống còn để tiếp cận thị trường cao cấp.

Dubai: Trung tâm kết nối mới của thương mại cacao toàn cầu

Trước những áp lực mang tính cấu trúc đó, Dubai đang nổi lên như một điểm tựa ổn định trong chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu. Nhờ vị trí địa lý chiến lược giữa châu Phi, châu Á và châu Âu, UAE đã xây dựng được một hệ sinh thái thương mại linh hoạt, có khả năng chống chịu trước các biến động toàn cầu. Theo báo cáo của DMCC, UAE đã nhập khẩu cacao trị giá 17,3 triệu USD trong năm 2023 – trong đó 96% đến từ Bờ Biển Ngà – và xuất khẩu 16,4 triệu USD, chủ yếu sang Iran, Malaysia và Ả Rập Xê Út. Dù quy mô còn khiêm tốn so với các trung tâm châu Âu, những con số này phản ánh vai trò ngày càng tăng của Dubai trong cả khâu đầu vào lẫn đầu ra của chuỗi cung ứng cacao.

Sau thành công của Trung tâm Cà phê và Trung tâm Trà DMCC, Dubai hiện đang chuẩn bị triển khai Trung tâm Cacao DMCC – nơi cung cấp đầy đủ dịch vụ từ phân loại, phối trộn, lưu kho, xây dựng thương hiệu đến tài chính thương mại – tất cả dưới một mái nhà. Dự án này nhằm đưa Dubai trở thành đầu mối giao thương và chế biến cacao quan trọng tại Trung Đông.

“DMCC mang đến cho các nhà sản xuất châu Phi điều họ thiếu bấy lâu nay – đó là khả năng tiếp cận trực tiếp với thị trường và vốn đầu tư,” ông Boachie-Adjei nhận định.

Ông Ribezzi cũng chia sẻ: “Điều tuyệt vời ở hệ sinh thái DMCC là chúng tôi không chỉ đơn thuần làm thương mại mà còn đóng vai trò kết nối giữa nông dân, nhà đầu tư và người mua xuyên biên giới.”

Báo cáo cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của công nghệ trong ngành cacao. Việc truy xuất nguồn gốc bằng blockchain giúp bảo đảm tuân thủ quy định và minh bạch hóa chuỗi cung ứng, trong khi các nền tảng fintech di động cho phép nông dân nhận thanh toán trực tiếp – cắt bỏ trung gian và đẩy nhanh tiến độ thanh toán công bằng. Những mô hình mới như tài sản số hóa và tài chính phi tập trung (DeFi) có thể sớm mở ra các kênh tín dụng mới cho các hộ nông dân nhỏ lẻ – những người lâu nay bị loại khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống.

Xa hơn, ngành cacao đang thử nghiệm các phương pháp sản xuất cacao trong phòng thí nghiệm để giảm thiểu rủi ro từ khí hậu và dịch bệnh. Một số công ty khởi nghiệp đang nuôi cấy tế bào cacao trong điều kiện kiểm soát để tạo ra sản phẩm không cần đất canh tác – giải pháp đã nhận được sự ủng hộ của các tập đoàn lớn như Barry Callebaut và Meiji của Nhật Bản. Ngoài ra, một số đơn vị cũng phát triển sản phẩm thay thế sôcôla không chứa cacao – sử dụng các nguyên liệu như carob hoặc chất xơ tái chế – nhằm giảm phụ thuộc

--------

Nguồn: Sưu tầm 
Liên hệ: Ms. Đào Linh - 0979.71.98.39 (mobile/zalo) để được tư vấn trực tiếp về cơ hội đầu tư Cacao trên sàn ICE