Thị trường ngũ cốc ghi nhận xu hướng tăng đồng loạt, bất chấp báo cáo WASDE tháng 3 không mang lại bất kỳ thay đổi đáng kể nào về cung – cầu. Diễn biến này cho thấy các yếu tố cơ bản mới, đặc biệt là chi phí đầu vào, đang dần đóng vai trò dẫn dắt thị trường thay vì các báo cáo truyền thống. Trong ngắn hạn, giá ngô Chicago có thể xuất hiện nhịp điều chỉnh sau đợt tăng mạnh gần đây. Tuy nhiên, xu hướng trung hạn vẫn được hỗ trợ bởi những thay đổi trong quyết định gieo trồng của nông dân Mỹ.

1. Chi phí phân bón tăng cao đang định hình lại cơ cấu cây trồng

Giá phân bón tăng mạnh trong thời gian gần đây đang tạo áp lực đáng kể lên chi phí sản xuất nông nghiệp. Trong bối cảnh đó, ngô – loại cây trồng tiêu tốn nhiều phân bón – trở nên kém hấp dẫn hơn so với đậu tương.

Giá urê hạt FOB tăng mạnh do căng thẳng Mỹ – Iran

Đáng chú ý, giá ngô trong thời gian qua đã duy trì dưới mức chi phí sản xuất, khiến lợi nhuận của nông dân bị thu hẹp. Điều này làm gia tăng khả năng nông dân sẽ chuyển một phần diện tích gieo trồng từ ngô sang đậu tương – loại cây có yêu cầu phân bón thấp hơn.

Vấn đề cốt lõi của thị trường hiện nay không phải là liệu xu hướng chuyển đổi này có xảy ra hay không, mà là quy mô chuyển đổi sẽ lớn đến mức nào.

2. Yếu tố địa chính trị và chuỗi cung ứng

Căng thẳng tại Trung Đông, đặc biệt là khu vực eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 25–30% nguồn cung phân bón toàn cầu – đang góp phần duy trì mặt bằng giá phân bón ở mức cao.

Trong khi đó, các nỗ lực kiểm soát giá năng lượng chưa mang lại hiệu quả rõ rệt. Điều này đồng nghĩa với việc chi phí đầu vào trong nông nghiệp có thể tiếp tục neo ở mức cao trong thời gian tới, củng cố xu hướng điều chỉnh cơ cấu cây trồng.

3. Cập nhật cung – cầu toàn cầu và diễn biến mùa vụ Nam Mỹ

Báo cáo WASDE tháng 3 không ghi nhận thay đổi đáng kể so với tháng trước, cho thấy bức tranh cung – cầu ngô toàn cầu hiện tại tương đối ổn định. Cụ thể, tồn kho ngô Mỹ niên vụ 2025/26 tiếp tục được giữ nguyên ở mức 2.13 tỷ giạ, trong khi các số liệu của niên vụ cũ cũng không có điều chỉnh đáng chú ý.

Tồn kho ngô toàn cầu tăng theo WASDE tháng 3

Ở quy mô toàn cầu, tồn kho ngô tăng thêm 3.8 triệu tấn, chủ yếu đến từ việc sản lượng được điều chỉnh tăng tại Brazil và Ukraine, trong khi Argentina ghi nhận mức giảm nhẹ. Đồng thời, tiêu thụ toàn cầu cũng suy giảm, góp phần làm gia tăng lượng tồn kho. Tuy nhiên, những thay đổi này chưa đủ tạo áp lực giảm giá, khi thị trường hiện đang tập trung nhiều hơn vào các yếu tố chi phí sản xuất và triển vọng diện tích gieo trồng.

Tại Nam Mỹ, Brazil ghi nhận mức điều chỉnh giảm nhẹ sản lượng xuống còn 138.3 triệu tấn, trong khi tiến độ thu hoạch và gieo trồng vẫn bám sát mức trung bình nhiều năm, cho thấy nguồn cung chưa gặp rủi ro đáng kể. Trong khi đó, Argentina đang ở giai đoạn đầu thu hoạch với tiến độ còn thấp, nên chưa tạo ra tác động rõ rệt đến nguồn cung toàn cầu trong ngắn hạn.

4. Triển vọng và kịch bản thị trường

Trong bối cảnh hiện tại, giá ngô được kỳ vọng duy trì trạng thái tích lũy trên vùng 4.5 USD/giạ, dù có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh ngắn hạn sau đợt tăng mạnh gần đây. Tuy nhiên, xu hướng trung hạn vẫn nghiêng về tăng nhẹ, đặc biệt trong trường hợp diện tích trồng ngô tại Mỹ suy giảm, qua đó hỗ trợ triển vọng giá. Mặt khác, giá trung bình niên vụ 2025/26 được dự báo ở mức khoảng 4.18 USD/giạ, trong khi mức giá trung bình thực tế từ đầu niên vụ đến nay đã đạt 4.29 USD/giạ, cho thấy thị trường vẫn còn dư địa tăng trong thời gian tới.