Anh tuyên bố không tham gia xung đột Iran dù chịu sức ép mạnh từ Mỹ, làm lộ rõ bất đồng chiến lược giữa hai đồng minh thân cận trong bối cảnh Trung Đông leo thang căng thẳng.

Lập trường dứt khoát của London trước khủng hoảng Trung Đông

Trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ – Israel và Iran tiếp tục leo thang, Chính phủ Anh tiếp tục khẳng định quan điểm không can dự quân sự. Phát biểu trước Quốc hội ngày 15/4, Thủ tướng Keir Starmer nhấn mạnh London sẽ không bị cuốn vào cuộc xung đột hiện nay.

Người đứng đầu chính phủ Anh tuyên bố rõ ràng rằng việc tham chiến không phục vụ lợi ích quốc gia, đồng thời khẳng định lập trường này sẽ không thay đổi trước bất kỳ sức ép nào từ bên ngoài. Đây được xem là thông điệp trực diện gửi tới Washington trong bối cảnh Mỹ đang tìm cách củng cố liên minh quân sự tại khu vực.

Sức ép từ Washington và rủi ro đối với thỏa thuận thương mại

Tuyên bố của London được đưa ra ngay sau khi Tổng thống Donald Trump gia tăng áp lực bằng công cụ kinh tế. Nhà lãnh đạo Mỹ công khai cảnh báo khả năng điều chỉnh, thậm chí hủy bỏ thỏa thuận thương mại song phương nếu Anh tiếp tục từ chối tham gia chiến dịch quân sự chống lại Iran.

Trước đó, hai nước đã ký kết một thỏa thuận quan trọng, theo đó Mỹ áp mức trần thuế 10% đối với phần lớn hàng hóa xuất khẩu từ Anh. Đổi lại, London mở cửa thị trường cho ethanol và thịt bò Mỹ — một nhượng bộ từng gây nhiều tranh cãi trong nội bộ Anh. Thỏa thuận này từng được xem là bước tiến đáng kể khi Anh tiếp cận được mức thuế ưu đãi từ nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, triển vọng của thỏa thuận đang trở nên bất định. Ngoài yếu tố chính trị, chính sách thuế của Mỹ cũng đang thay đổi khi Washington áp dụng mức thuế tạm thời 10% đối với gần như toàn bộ hàng nhập khẩu, trước khi triển khai cơ chế mới dự kiến vào tháng 7.

Bất đồng chiến lược làm gia tăng rạn nứt quan hệ

Quan hệ giữa hai nhà lãnh đạo từng khởi đầu tích cực, đặc biệt trong giai đoạn ký kết thỏa thuận thương mại. Tuy nhiên, khác biệt về chiến lược tại Trung Đông đã nhanh chóng đẩy hai bên vào thế đối đầu.

Một trong những điểm căng thẳng lớn nhất là việc Anh từ chối cho phép quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh để tiến hành các đợt không kích nhằm vào Iran. Quyết định này vấp phải phản ứng mạnh từ Nhà Trắng. Sau đó, London chỉ chấp thuận ở mức hạn chế, cho phép sử dụng hai căn cứ quân sự với mục đích phòng thủ cụ thể.

Nội các Anh gia tăng chỉ trích chiến dịch của Mỹ

Không chỉ dừng ở khác biệt chính sách, giới chức Anh cũng bắt đầu sử dụng những phát ngôn cứng rắn hơn đối với Washington. Ngày 14/4, Bộ trưởng Tài chính Rachel Reeves cho rằng chiến dịch quân sự của Mỹ là một sai lầm do thiếu chiến lược rút lui rõ ràng.

Trước đó một ngày, Thủ tướng Starmer cũng công khai chỉ trích những phát biểu mang tính leo thang của Tổng thống Mỹ. Trong khi đó, Bộ trưởng Y tế Wes Streeting thậm chí đánh giá các tuyên bố từ phía Washington là mang tính kích động và vượt quá giới hạn cần thiết trong ngoại giao.

Duy trì “kênh an toàn” trong quan hệ song phương

Dù căng thẳng gia tăng, cả London và Washington đều phát tín hiệu muốn kiểm soát xung đột ở cấp độ ngoại giao. Thủ tướng Starmer nhấn mạnh mối quan hệ lâu dài giữa hai quốc gia có giá trị vượt lên trên khác biệt giữa các nhà lãnh đạo tại từng thời điểm.

Về phía Mỹ, Tổng thống Trump cũng cho thấy nỗ lực tách biệt bất đồng chính sách với quan hệ song phương khi khẳng định những tranh cãi hiện tại sẽ không ảnh hưởng đến chuyến thăm cấp nhà nước của Vua Charles III tới Mỹ dự kiến diễn ra trong tháng này.

Diễn biến hiện tại cho thấy quan hệ Anh – Mỹ đang bước vào giai đoạn thử thách khi lợi ích chiến lược không còn đồng nhất. Trong khi Washington ưu tiên mở rộng liên minh quân sự tại Trung Đông, London lại lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, đặt lợi ích quốc gia và ổn định kinh tế lên hàng đầu.

Sự khác biệt này không chỉ tạo áp lực lên hợp tác an ninh mà còn làm gia tăng rủi ro đối với các thỏa thuận kinh tế song phương trong thời gian tới.

Nguồn: CafeF