Thị trường vàng và kim loại quý toàn cầu đang được định hình mạnh mẽ bởi nhu cầu và chiến lược đầu tư tại Ấn Độ, với sự bùng nổ đầu tư qua quỹ ETF cùng tác động của giá và chính sách nhập khẩu. Song song với đó, nhu cầu truyền thống về trang sức giảm dần do giá tăng cao, trong khi vai trò của vàng như công cụ phòng ngừa rủi ro và tài sản tài chính ngày càng được khẳng định.

Ấn Độ chiếm vị trí trọng yếu trong tiêu thụ vàng toàn cầu

Ấn Độ tiếp tục duy trì vị trí là một trong những thị trường tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 25% tổng tiêu thụ toàn cầu, chỉ sau Trung Quốc. Điều này phản ánh tầm quan trọng chiến lược của quốc gia này trong bối cảnh thị trường kim loại quý toàn cầu, không chỉ về mặt quy mô kinh tế mà còn về cách thức tiêu dùng và đầu tư vượt xa các mô hình tiêu chuẩn phương Tây.

Dữ liệu từ khảo sát cho thấy có tới 87% hộ gia đình Ấn Độ sở hữu vàng, với tỷ lệ lên đến 75% ngay cả ở nhóm thu nhập thấp nhất. Điều này chứng tỏ vàng không chỉ đơn thuần là hàng hóa xa xỉ mà đã trở thành cơ chế lưu giữ giá trị và phòng ngừa lạm phát gắn chặt với văn hoá và kinh tế cá nhân.

Mức độ thâm nhập của vàng vào đời sống kinh tế Ấn Độ được củng cố bởi thói quen tiêu dùng bền vững. Gần một nửa số hộ gia đình đã mua vàng trong vòng 5 năm vừa qua, minh chứng cho tính không phụ thuộc vào chu kỳ thị trường vốn có ở các nền kinh tế phương Tây.

Đầu tư vàng qua ETF bùng nổ tạo bước ngoặt mới

Một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt là sự tăng trưởng đột biến của quỹ hoán đổi danh mục vàng (gold ETFs) tại Ấn Độ. Trong tháng 1/2026, dòng vốn này đạt 240 tỷ INR (khoảng 2,5 tỷ USD), kéo dài chín tháng liên tiếp ghi nhận luồng vốn vào.

Bảng: Sự chuyển đổi đầu tư vàng của Ấn Độ (2024-2026)

Bảng số liệu cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt từ nắm giữ vật chất sang các sản phẩm tài chính: ETF nắm giữ vàng từ 65 tấn năm 2024 đã tăng lên 110 tấn trong dự báo 2026, với tổng tài sản quản lý lên tới 1,8 nghìn tỷ INR, gấp ba lần so với năm trước.

Sự gia tăng số lượng tài khoản ETF lên tới 11,4 triệu cho thấy ngày càng nhiều nhà đầu tư cá nhân tiếp cận các sản phẩm tài chính phức tạp mà trước đây chỉ dành cho các tổ chức lớn. Điều này nhấn mạnh quá trình dân chủ hoá đầu tư vàng tại Ấn Độ, nhờ sự cải thiện về cơ sở công nghệ và thanh toán điện tử.

Đáng chú ý, thị phần của ETF trong tổng tài sản quản lý quỹ đã tăng từ 0,8% lên 2,3%, và trong một dấu mốc lịch sử, dòng vốn chảy vào ETF vàng đã vượt dòng vốn vào thị trường cổ phiếu, đây là minh chứng cho sự thay đổi trong chiến lược phân bổ tài sản của nhà đầu tư.

Giá vàng cao và tác động lên nhu cầu trang sức truyền thống

Sự gia tăng mạnh mẽ của giá vàng tại thị trường trong nước, đạt mức 175.231 INR cho mỗi 10 gram, tăng 24% - đã làm thay đổi hành vi mua sắm của người tiêu dùng truyền thống. Mặc dù tổng chi tiêu cho vàng tăng 25-30%, nhưng lượng mua theo đơn vị lại giảm 24%, cho thấy người mua thận trọng hơn và cân nhắc hơn trong các quyết định mua trang sức.

Người tiêu dùng điều chỉnh chiến lược mua hàng bằng cách phân bổ thời gian mua, ưu tiên các sản phẩm có giá trị đầu tư hơn là chỉ mang tính trang sức. Các mẫu thiết kế nhẹ hơn, mua dần thay vì mua theo khối lượng lớn là xu hướng mới, nhằm giảm thiểu chi phí trong bối cảnh giá cao.

Hành vi này không đồng nhất trên toàn quốc: người tiêu dùng nông thôn, nơi mà vàng đóng vai trò quan trọng như tài sản lưu trữ và thanh khoản trong trường hợp khẩn cấp, vẫn giữ thói quen nắm giữ truyền thống, trong khi người tiêu dùng thành thị có xu hướng linh hoạt hơn trong quyết định đầu tư.

Biến động tiền tệ và chính sách nhập khẩu tạo cơ hội đầu tư

Sự biến động tiền tệ, đặc biệt sự suy yếu của đồng rupee kết hợp với giá vàng quốc tế tăng, đã khiến vàng trở thành công cụ phòng ngừa rủi ro tiền tệ hiệu quả. Điều này giúp vàng thu hút nhiều nhà đầu tư hơn, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn chính sách tiền tệ toàn cầu.

Bảng: Động lực của thị trường nhập khẩu

Những kỳ vọng về thay đổi thuế nhập khẩu đã tạo ra các biên độ chênh lệch giá (premiums) lớn - từng đạt 80 USD/ounce trong tháng 1 - khiến lượng nhập khẩu vàng tăng lên tới 95-100 tấn, mức cao trong ba tháng liên tiếp. Giá trị nhập khẩu theo đó tăng 192% theo tháng, tương đương 12,1 tỷ USD.

Các nhà đầu tư thành thạo cũng tận dụng những khác biệt này để tối ưu hóa thời điểm và nguồn cung, làm tăng hiệu quả thị trường đồng thời tạo ra cơ hội lợi nhuận thông qua hoạt động kinh doanh chênh lệch giá.

Phân hóa nhu cầu giữa khu vực nông thôn và thành thị

Phân tích chi tiết cho thấy khoảng 60% nhu cầu vàng đến từ khu vực nông thôn, nơi mà vàng đóng vai trò như một cơ chế thay thế cho sự thiếu hụt dịch vụ ngân hàng chính thức và là tài sản dự phòng an toàn. Nhu cầu tại đây gắn chặt với chu kỳ thu nhập nông nghiệp và mùa vụ, ít bị ảnh hưởng bởi giá thị trường.

Ngược lại, nhà đầu tư thành thị thể hiện nhu cầu cao hơn về sản phẩm tài chính như ETF, có phản ứng linh hoạt hơn trước các tín hiệu giá và thường cân nhắc bán ra khi giá tăng. Điều này cho thấy sự phân hoá trong cách tiếp cận vàng như một tài sản - từ truyền thống sang hiện đại - phản ánh biến đổi kinh tế sâu rộng trong xã hội Ấn Độ.

TRIỂN VỌNG THỊ TRƯỜNG KIM LOẠI QUÝ TRONG TƯƠNG LAI

Sự phát triển đồng thời của nhu cầu vàng truyền thống và đầu tư tài chính hiện đại không hề triệt tiêu nhau mà bổ sung lẫn nhau, tạo ra một bức tranh thị trường đầy năng động. Nhu cầu đầu tư thông qua ETF và các sản phẩm tài chính phức tạp phản ánh sự trưởng thành của thị trường, trong khi nhu cầu vật chất vẫn duy trì nền tảng văn hoá sâu rộng.

Trước bối cảnh bất ổn kinh tế vĩ mô và lạm phát tiếp tục là mối quan tâm hàng đầu, vàng vẫn giữ vai trò quan trọng không chỉ ở Ấn Độ mà còn mở rộng ảnh hưởng ở các thị trường đang phát triển khác. Những yếu tố này dự báo rằng thị trường kim loại quý toàn cầu sẽ ngày càng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các quyết định đầu tư và hành vi tiêu dùng từ Ấn Độ - một trung tâm chi phối quyền lực dữ liệu và vốn trong thế giới kim loại quý năm 2026.