“Cơn bài toán lạm phát đình trệ: Thử thách đầu tiên của tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh”

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức đề cử ông Kevin Warsh giữ chức Chủ tịch tiếp theo của Federal Reserve (Fed), thay thế ban lãnh đạo hiện tại khi nhiệm kỳ mới bắt đầu vào tháng 5 tới. Đề cử này đã được gửi lên Thượng viện để chờ phê chuẩn.

Theo nhận định của CNBC ngày 10/3, nếu được thông qua, ông Warsh sẽ bước vào nhiệm kỳ trong bối cảnh kinh tế Mỹ tiềm ẩn nhiều rủi ro, khi ngân hàng trung ương có thể phải đối mặt đồng thời với lạm phát dai dẳng và thị trường lao động có dấu hiệu suy yếu.

Bài toán khó của nhiệm vụ kép

Fed được giao thực hiện “nhiệm vụ kép”: duy trì ổn định giá cả và tối đa hóa việc làm. Tuy nhiên, hai mục tiêu này đôi khi xung đột với nhau, buộc các nhà hoạch định chính sách phải lựa chọn giữa ba công cụ chính:

• Tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát bằng cách làm giảm nhu cầu tiêu dùng.

• Giảm lãi suất nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hỗ trợ tuyển dụng.

• Giữ nguyên lãi suất để duy trì sự cân bằng giữa hai mục tiêu.

Trong bối cảnh hiện nay, khi ông Warsh có thể nhậm chức, nền kinh tế Mỹ có nguy cơ rơi vào tình huống khó xử: lạm phát vẫn ở mức cao trong khi sức khỏe thị trường lao động bắt đầu suy yếu. Đặc biệt, giá năng lượng tăng mạnh đang làm trầm trọng thêm áp lực này.

Nguy cơ “lạm phát đình trệ”

Ông Troy Ludtka, nhà kinh tế cấp cao về Mỹ tại SMBC Nikko Securities, cảnh báo rằng một “cơn bão hoàn hảo” đang chờ đợi vị tân Chủ tịch Fed.

Theo ông Ludtka, nền kinh tế Mỹ đang đối mặt với áp lực lạm phát đình trệ — tình trạng lạm phát cao đi kèm với tăng trưởng yếu. Đây được xem là kịch bản khó khăn nhất đối với các nhà hoạch định chính sách tiền tệ, bởi việc ưu tiên chống lạm phát có thể khiến thị trường lao động suy yếu hơn, trong khi nới lỏng chính sách để hỗ trợ tăng trưởng lại có nguy cơ khiến lạm phát bùng phát.

Ông Ludtka cho rằng áp lực lạm phát hiện nay đặc biệt rõ rệt trong lĩnh vực sản xuất và hàng hóa, trong khi sức mua của người tiêu dùng bắt đầu có dấu hiệu suy giảm.

Giá năng lượng và căng thẳng địa chính trị

Bối cảnh địa chính trị cũng làm tăng thêm mức độ phức tạp cho bài toán chính sách. Xung đột giữa Mỹ–Israel và Iran đã đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, khiến giá dầu thô Mỹ có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng vào ngày 9/3 trước khi hạ nhiệt nhẹ sau khi Tổng thống Trump trấn an rằng căng thẳng có thể sớm kết thúc.

Giá năng lượng cao không chỉ làm gia tăng chi phí sản xuất mà còn lan sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế. Ví dụ, giá phân bón urê đã tăng khoảng 15% kể từ khi xung đột nổ ra. Chi phí phân bón tăng thường kéo theo giá thực phẩm tăng, từ đó làm gia tăng áp lực lạm phát.

Nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao, ông Ludtka cảnh báo lạm phát toàn phần của Mỹ có thể vượt 3%, ngay cả khi thị trường lao động suy yếu và tài chính của người tiêu dùng chịu áp lực.

Áp lực chính trị từ Nhà Trắng

Một yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến định hướng chính sách của Fed là áp lực từ Nhà Trắng. Tổng thống Trump từ lâu đã bày tỏ mong muốn Fed cắt giảm lãi suất mạnh mẽ để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.

Trước khi căng thẳng Trung Đông leo thang, chính quyền Mỹ đã nhiều lần lập luận rằng lạm phát không còn là mối đe dọa lớn và Fed nên tiếp tục chu kỳ cắt giảm lãi suất đã bắt đầu từ tháng 9/2025.

Tuy nhiên, việc chiều theo mong muốn của Tổng thống có thể không dễ dàng. Chi phí sản xuất tại Mỹ vẫn đang gia tăng. Chỉ số giá của Viện Quản lý Cung ứng (ISM) trong tháng 2 đã lên mức cao nhất trong gần bốn năm, trong đó các nhà quản lý mua hàng tại các nhà máy cho biết chi phí tăng một phần do các chính sách thuế quan mới.

Nội bộ Fed có thể chia rẽ

Ông Warsh cũng sẽ phải làm việc với một Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) vốn đã có nhiều quan điểm khác nhau về lộ trình chính sách tiền tệ.

Thông thường, các nhà hoạch định chính sách có xu hướng xem cú sốc giá dầu là yếu tố tạm thời. Tuy nhiên, nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao và gây ra những gián đoạn kéo dài đối với nền kinh tế, Fed có thể buộc phải phản ứng mạnh mẽ hơn.

Theo ông Ludtka, môi trường chính sách mà ông Warsh sắp bước vào sẽ chứng kiến sự chia rẽ ngày càng sâu sắc trong nội bộ Fed, đặc biệt khi phải lựa chọn giữa việc kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Dù vậy, vị chuyên gia này cho rằng “con đường ít trở ngại nhất” đối với các nhà hoạch định chính sách có thể vẫn là cắt giảm lãi suất, nếu thị trường lao động tiếp tục suy yếu.

Sức tiêu dùng vẫn là điểm tựa

Một yếu tố tích cực đối với Fed là người tiêu dùng Mỹ vẫn duy trì chi tiêu. Theo số liệu từ Bank of America, chi tiêu tiêu dùng trong tháng 2/2026 tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước — mức tăng mạnh nhất trong hơn ba năm.

Tuy nhiên, bức tranh tiêu dùng cũng cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Thu nhập sau thuế của nhóm hộ gia đình có thu nhập cao tăng khoảng 4,2% mỗi năm, trong khi mức tăng của nhóm thu nhập thấp chỉ khoảng 0,6% — khoảng cách lớn nhất kể từ năm 2015.

Điều này cho thấy sức mạnh chi tiêu hiện nay chủ yếu đến từ tầng lớp giàu có, trong khi các hộ gia đình thu nhập thấp đang chịu áp lực lớn hơn từ chi phí sinh hoạt tăng.

Kỳ vọng thị trường có thể sai

Trong những ngày gần đây, thị trường tài chính đã điều chỉnh kỳ vọng về chính sách tiền tệ. Các nhà giao dịch hiện dự đoán lần cắt giảm lãi suất tiếp theo của Fed có thể không diễn ra trước tháng 9, và lần cắt giảm tiếp theo có thể phải chờ tới năm 2027.

Tuy nhiên, các nhà kinh tế của Bank of America cho rằng thị trường có thể đang đánh giá sai tình hình khi cho rằng Fed sẽ tự động ưu tiên kiểm soát lạm phát. Nếu thị trường lao động suy yếu rõ rệt hơn, Fed có thể buộc phải thay đổi cách tiếp cận.

Thử thách lớn cho tân Chủ tịch Fed

Tổng thể, khi bước vào nhiệm kỳ mới, ông Kevin Warsh sẽ phải điều hành chính sách tiền tệ trong một môi trường đặc biệt phức tạp: lạm phát chưa hoàn toàn được kiểm soát, rủi ro suy giảm tăng trưởng gia tăng và áp lực địa chính trị vẫn hiện hữu.

Trong bối cảnh đó, mọi quyết định của Fed không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế Mỹ mà còn có tác động sâu rộng tới thị trường tài chính toàn cầu.

.......................................

Liên hệ tư vấn đầu tư hàng hoá phái sinh: 0327.555.026

ROOM TIN TỨC HÀNG HOÁ CHUYÊN NGHIỆP