Người phát ngôn Quân đội Chad, ông Chanane Issakha, ngày 12/12 xác nhận các máy bay chiến đấu Mirage của quân đội Pháp đã chính thức rời thủ đô N'Djamena, trở về căn cứ tại miền Đông nước Pháp. Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu việc Pháp bắt đầu quá trình rút lực lượng khỏi Chad sau nhiều thập kỷ hiện diện quân sự tại khu vực này.

Kết thúc một kỷ nguyên hợp tác

Quyết định rút quân được đưa ra sau khi chính phủ Chad tuyên bố chấm dứt Hiệp ước hợp tác quốc phòng với Pháp vào tháng 11/2023, nhằm tái định hình quan hệ đối tác chiến lược phù hợp với các ưu tiên quốc gia.

Căn cứ quân sự tại N'Djamena, vốn là trung tâm chỉ huy cho các chiến dịch chống khủng bố của Pháp tại khu vực Sahel, nay đã không còn hoạt động kể từ năm 2022. Các chiến dịch quân sự của Pháp tại đây, từng được kỳ vọng kiềm chế chủ nghĩa thánh chiến, bị đánh giá không đạt hiệu quả như mong đợi. Điều này đã làm suy giảm niềm tin và thúc đẩy làn sóng phản đối sự hiện diện của Pháp trong khu vực.

Pháp giảm sự hiện diện quân sự tại châu Phi

Việc rút quân khỏi Chad không phải là sự kiện đơn lẻ mà nằm trong xu hướng giảm dần sự hiện diện của Pháp tại châu Phi. Từ đầu năm 2023, Paris đã rút quân khỏi Mali, Burkina Faso và Niger sau các cuộc đảo chính quân sự liên tiếp tại các quốc gia này. Đây là những nơi từng là trung tâm chiến lược của Pháp trong cuộc chiến chống khủng bố.

Hiện tại, Pháp chỉ còn duy trì một lực lượng hạn chế ở một số quốc gia Tây Phi, bao gồm Gabon, Bờ Biển Ngà và Senegal. Những động thái này phản ánh sự thay đổi rõ nét trong chính sách đối ngoại và quân sự của Paris tại châu Phi, từ việc can dự trực tiếp sang một mô hình hợp tác giới hạn hơn.

Nguyên nhân và hệ quả

Kể từ khi Pháp triển khai các chiến dịch quân sự tại Sahel vào năm 2013, mục tiêu chính là ngăn chặn sự bành trướng của các nhóm chiến binh Hồi giáo tại khu vực. Tuy nhiên, sự gia tăng của các cuộc tấn công khủng bố, cùng với thất bại trong việc đạt được các kết quả bền vững, đã làm dấy lên sự bất mãn từ chính quyền địa phương và người dân.

Việc rút quân khỏi Chad, cũng như các quốc gia khác, không chỉ đánh dấu sự thất bại trong chiến lược chống khủng bố mà còn phản ánh mối quan hệ ngày càng phức tạp giữa Pháp và các quốc gia châu Phi. Nhiều chính phủ trong khu vực đã thể hiện mong muốn giảm sự phụ thuộc vào Paris, đồng thời tìm kiếm các đối tác quốc tế khác, như Nga và Trung Quốc.

Tương lai của khu vực Sahel

Việc Pháp rút quân để lại một khoảng trống an ninh lớn tại khu vực Sahel, nơi các nhóm khủng bố như al-Qaeda và IS vẫn đang hoạt động mạnh mẽ. Trong bối cảnh thiếu sự hỗ trợ quân sự quốc tế hiệu quả, các quốc gia trong khu vực có thể đối mặt với nguy cơ leo thang bạo lực và bất ổn.

Tuy nhiên, động thái của Pháp cũng gửi đi một thông điệp rõ ràng: sự phụ thuộc vào các cường quốc bên ngoài không còn là mô hình bền vững. Các quốc gia châu Phi sẽ cần xây dựng năng lực tự vệ và tìm kiếm giải pháp dài hạn cho các vấn đề an ninh và phát triển kinh tế.

Việc rút quân của Pháp khỏi Chad đánh dấu một bước ngoặt lịch sử, không chỉ đối với mối quan hệ song phương mà còn với cả chiến lược toàn cầu của Paris. Đây có thể là cơ hội để các quốc gia châu Phi tái cấu trúc chính sách quốc phòng và định hình tương lai độc lập hơn, dù thách thức trước mắt vẫn còn rất lớn.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời