Mỹ mở cổng hoàn hơn 160 tỷ USD thuế nhập khẩu theo phán quyết của tòa án, nhưng doanh nghiệp vẫn đối mặt nhiều rào cản pháp lý, thủ tục phức tạp và nguy cơ chính quyền khôi phục thuế qua các công cụ khác như Mục 301.

Mỹ triển khai hoàn thuế quy mô lớn sau phán quyết của tòa án

Các nhà nhập khẩu tại Mỹ chính thức có thể yêu cầu hoàn thuế sau khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết hồi tháng 2/2026, cho rằng Tổng thống Donald Trump đã vượt thẩm quyền khi áp thuế diện rộng theo luật khẩn cấp IEEPA.

Từ ngày 20/4, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) đã mở cổng trực tuyến để tiếp nhận yêu cầu hoàn thuế. Tổng số tiền có thể hoàn lên tới hơn 160 tỷ USD, liên quan đến hơn 330.000 nhà nhập khẩu và khoảng 53 triệu lô hàng.

Quy trình phức tạp, doanh nghiệp khó nhận tiền nhanh

Dù kỳ vọng ban đầu khá cao, giới doanh nghiệp và các chuyên gia Phố Wall đang dần thận trọng hơn về khả năng hoàn tiền nhanh chóng. Các luật sư thương mại cảnh báo quy trình này sẽ vấp phải nhiều rào cản hành chính và rủi ro pháp lý, thậm chí không loại trừ khả năng chính quyền kháng cáo vào phút chót.

Để được hoàn tiền, doanh nghiệp phải kê khai chi tiết các lô hàng đã nộp thuế, sau đó bị tòa án hủy bỏ. Nếu được CBP chấp thuận, thời gian hoàn tiền dự kiến kéo dài từ 60–90 ngày. Tuy nhiên, nhiều yếu tố kỹ thuật có thể khiến tiến độ chậm hơn, đặc biệt khi chính phủ xử lý theo từng giai đoạn và ưu tiên các khoản thu gần đây.

Không phải mọi hồ sơ đều đủ điều kiện ngay từ đầu. Giai đoạn đầu chỉ áp dụng với các khoản thuế đã được ước tính nhưng chưa quyết toán hoặc trong vòng 80 ngày kể từ khi quyết toán cuối cùng. Tính đến 14/4, đã có 56.497 nhà nhập khẩu đăng ký hệ thống thanh toán điện tử, với tổng số tiền đủ điều kiện hoàn khoảng 127 tỷ USD (bao gồm cả lãi).

Cơ sở pháp lý và tranh cãi quanh chính sách thuế

Trong phán quyết ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ cho rằng việc áp thuế diện rộng với hàng hóa từ hầu hết các quốc gia, dựa trên lý do thâm hụt thương mại là “tình trạng khẩn cấp”, đã vượt quá thẩm quyền của tổng thống theo luật quyền hạn khẩn cấp năm 1977 (IEEPA).

Dù phán quyết không trực tiếp đề cập đến hoàn thuế, một thẩm phán của Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ sau đó đã xác nhận các doanh nghiệp bị ảnh hưởng có quyền được hoàn lại khoản thuế đã nộp.

Nguy cơ thuế quay trở lại qua công cụ khác

Dù phải hoàn thuế, chính quyền Mỹ vẫn để ngỏ khả năng tái áp thuế thông qua các cơ chế pháp lý khác. Một trong những phương án được cân nhắc là thuế theo Mục 301 – công cụ nhằm xử lý các hành vi thương mại bị coi là “không công bằng” hoặc “phân biệt đối xử”.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Mỹ có thể triển khai các nghiên cứu theo Mục 301 và không loại trừ khả năng khôi phục mức thuế trước đây ngay từ đầu tháng 7.

Điều này khiến cộng đồng doanh nghiệp lo ngại. Ngày 16/4, ông Eugene Laney, Chủ tịch Hiệp hội Xuất nhập khẩu Mỹ, cho rằng dù thuế theo Mục 301 có thể không cao như trước, nhưng vẫn tạo ra áp lực lớn và duy trì sự bất ổn đối với hoạt động thương mại trong thời gian tới.

Nguồn: Vietstock